5G netwerk mag in Nederland komen

Door: Vidja Soekhai

Nieuwe ontwikkelingen binnen de mobiele communicatiewereld introduceert het nieuwe 5G netwerk. Het 5G mobiele netwerk is een opvolging van het huidige 4G. Het zou niet alleen sneller en beter zijn, maar nog meer voordelen hebben voor de toekomst. Echter, lang niet iedereen is enthousiast over de komst van de nieuwe technologische ontwikkeling. Actiegroepen richten zich op de negatieve gevolgen van het 5G mobiele netwerk. Zo zag je de afgelopen tijd een enorme golf van brandstichtingen in 5G zendmasten.[1] Er hangen veel complottheorieën aan het 5G netwerk, bijvoorbeeld dat de straling het corona-virus heeft veroorzaakt. Een grote tegenhanger van de introductie van het 5G mobiele netwerk is de stichting ‘Stop5GNL’. Stop5GNL heeft zich echter openlijk gedistantieerd van de brandstichtingen.

VodafoneZiggo Nederland startte 29 april 2020 jl. met het krachtige Giga-netwerk 5G. Volgens VodafoneZiggo zou 5G de vijfde generatie zijn in mobiele netwerken. Na 2G (bellen), 3G (bellen en internetten), 4G (sneller en stabieler bellen, internetten en streamen), zou het nu tijd zijn voor het nieuwe 5G en zijn veelbelovende voordelen.

In feite is 5G een nieuw protocol om sneller, slimmer en efficiënter datapakketjes via radiosignaal te versturen. Het voornaamste doel is dan ook razendsnel (tot wel 1,25 Gbit per seconde is het 10x sneller dan 4G) internet faciliteren. 5G zal veel stabieler zijn dan zijn voorganger, wat dus minder storingen betekent en een betere efficiëntie. Sneller internet is niet alleen fijn voor de consumenten, maar ook voor bepaalde sectoren die er in het bijzonder profijt van zullen hebben. Voorbeelden hiervan zijn de zorg (medische apparatuur), de landbouwindustrie, maar ook de techniek sector zoals bij het ontwerpen van zelfrijdende auto’s.

Geleidelijk zal er gewerkt worden aan het ontwikkelen van een 5G landschap in heel Nederland. Dit gaat echter stap voor stap gezien het feit dat slechts bepaalde radiogolven bestemd zijn voor het 5G netwerk en de overheid via veilingen ervoor wil zorgen dat 5G beschikbaar komt. Het zal dus een aantal jaren duren voordat Nederland volledig gefaciliteerd is met het 5G mobiele netwerk, omdat het afhankelijk is van wie en wanneer de frequenties in handen krijgt. Daarnaast worden er extra eisen gesteld aan de apparatuur die gebruik willen maken van dit nieuwe netwerk. Slechts bepaalde typen mobiele telefoons zijn geschikt.

VodafoneZiggo laat de introductie van 5G liever niet afhangen van de frequentieveiling door de overheid. Daarom gebruiken zij innovatieve technologie om 5G nú al toe te passen in bestaande frequentiebanden en met hun huidige antennes.[2]

Naast alle voordelen stellen een aantal actiegroepen dat er grote nadelen kleven aan het 5G netwerk. . Een belangrijke en invloedrijke groepering is de stichting Stop5GNL. Zij werkt sinds jaren aan meer bewustzijn over vermeende schadelijke gevolgen van het 5G netwerk. Op alle mogelijke manieren probeert de stichting de politiek,, van plaatselijk tot landelijk, meer inzicht te geven in de vermeende biologische effecten en de schade die wordt toegebracht. Stop5GNL wijst bestuurders daarnaast op hun verantwoordelijkheid en wettelijke verplichting om de eigen bevolking tegen ondermijnende straling te beschermen. De Gezondheidsraad bevestigt dat er tot op heden nauwelijks onderzoek is gedaan naar de potentiële gezondheidsrisico’s van blootstelling aan 5G.[3] 

Sommige onderzoeken tonen aan dat dataverkeer permanente schade aan de gezondheid kan opleveren.[4] Op basis van zijn standpunt is Stop5GNL is een kort geding tegen de Staat gestart met als doel om de uitrol van 5G te stoppen. De Staat handelt onrechtmatig op basis van artikel 6:162 BW volgens de stichting, want de Staat zou haar verplichting niet nakomen om haar burgers te beschermen tegen de gevaarlijke gevolgen van blootstelling aan elektromagnetische velden van 5G. Deze verplichting ligt verankerd is onze wetgeving, waardoor dit zwaar weegt voor de stichting. Zij hadden dan ook geen andere keus dan de rechterlijke macht in te schakelen, aldus steeds Stop5GNL.[5]

Stop5GNL wenst met dit kort geding te voorkomen dat (landelijk) gebruik zal worden gemaakt van 5G omdat zij vreest dat dit tot gezondheidsschade zal leiden. Volgens de stichting zou de Staat moeten wachten totdat vaststaat dat gebruik van de 5G-technologie geen bedreiging vormt voor de volksgezondheid. Daarvoor is nader wetenschappelijk onderzoek nodig, zo stelde de stichting.

De Staat is het daar niet mee eens en heeft kritiek op de rapporten waar de stichting zich op beroept. Deze onderzoeken voldoen niet aan gangbare wetenschappelijke criteria, aldus de Staat. Op basis van adviezen van deskundigen bepaalt de Staat zijn beleid. Daarnaast baseert de Staat zich op de richtlijnen van ICNIRP, een instituut dat gespecialiseerd is in gezondheids- en milieueffecten van zogenaamde ‘niet ioniserende straling’.[6] Dit instituut komt tot de conclusie dat er naar de huidige stand van de wetenschap geen gezondheidsrisico’s zijn, als de door haar aangegeven limieten voor blootstelling aan elektromagnetische velden niet worden overschreden.

De rechtbank in Den Haag heeft 25 mei 2020 geoordeeld dat de Staat verder kan gaan met het veilen van frequenties voor de ‘uitrol’ van 5G. Volgens de voorzieningenrechter zijn er geen aanwijzingen dat de deskundigen waarmee de Staat zich verdedigd, onzorgvuldig te werk zijn gegaan en geen oog hebben gehad voor kritiek op de introductie van 5G. De Staat heeft aangegeven dat hij blijft controleren of de ICNIRP-limieten niet worden overschreden en zal ingrijpen als dit wel het geval is. Ook heeft de Staat verklaard te zullen ingrijpen als nieuwe inzichten tonen dat de gehanteerde limieten zelf moeten worden aangepast.

De rechter, die uiteraard niet op de stoel van de wetenschappers kan gaan zitten, is van oordeel dat de Staat heeft kunnen besluiten de introductie van 5G in Nederland nu mogelijk te maken.[7]

Het 5G netwerk zal, zoals het er nu naar uitziet, dan ook de komende jaren worden ontwikkeld in Nederland. Voor de technologie is dit een enorme stap vooruit en zet de deur open naar verdere innovativiteit. De toekomst zal laten zien welke voor- en nadelen kleven aan deze overwinning van de Staat en de telecomproviders.


[1] Zie bijvoorbeeld: RTL Nieuws 25 mei 2020, ‘En dat is nummer 28: zendmast in Roermond in brand’, www.rtlnieuws.nl.

[2] VodafoneZiggo Nederland. (z.d.). 5G uitgelegd in 500 woorden.

[3] Winterman, P. (2019, 4 april). Kamer wil eerst stralingsonderzoek, dan pas 5G-netwerk.

[4] Poortmans , J. (2019, 16 januari). Bellen schaadt cellen.

[5] Stop5GNL. (2019). Stop5g Nederland – Stop5g Nederland.

[6] www.www.icnirp.org, zoek op: ‘5G’.

[7] Rechtbank Den Haag 25 mei 2020, ECLI:NL:RBDHA:2020:4461.