Common law vs. civil law

door:
In het derde jaar van de studie rechten kun je ervoor kiezen om een minor te volgen of om een semester aan een universiteit in het buitenland te studeren. Ik heb voor de laatste optie gekozen. Buiten alle leuke dingen die dat met zich meebrengt, zoals het reizen, andere culturen en mensen leren kennen moet je natuurlijk ook nog een beetje blijven studeren. In verschillende landen heb je uiteraard verschillende rechtssystemen. Ik doe mijn exhange in Schotland, Verenigd Koninkrijk. Het Verenigd Koninkrijk kent het ‘common law’ rechtssysteem in tegenstelling tot het ‘civil law’ dat wij in Nederland hebben. In Schotland is er een mix ontstaan tussen het ‘common law’ en ‘civil law’ systeem en heeft daardoor een ‘mixed legal systeem’. Maar wat is common law nou eigenlijk en wat zijn de verschillen met ons rechtssysteem?

Allereerst is het goed om te beseffen dat beide rechtssystemen een verschillende historische ontwikkeling hebben meegemaakt. In het begin van de geschiedenis tot aan de middeleeuwen was gewoonterecht voor alle landen het gebruikelijke systeem. Dit was zo tot de Romeinen alle vaste landen in Europa veroverden en zo het Romeinse recht in deze landen bracht. Hier stamt ‘civil law’ vanaf, het recht dat gebruik maakt van geschreven wetten en die regels gebruiken om zaken op te lossen.  In Engeland is het hen nooit gelukt dit systeem door te drukken. In Schotland was het de Romeinen ook niet gelukt om het land te veroveren en hun systeem daar door te voeren. Echter gingen veel Schotse geestelijke (vaak hoger opgeleiden) naar andere landen reizen en later gingen veel Schotse studenten (ook) aan buitenlandse universiteiten studeren. Dit zorgde ervoor dat er ook invloed van het Romeinse recht zijn intrede deed in Schotland.[1]

Het grootste verschil tussen  ‘common law’ en ‘civil law’ is dat bij civil law de geschreven wet centraal staat en bij common law de rechtspraak meer centraal staat.  In het civil law systeem is al het recht in wetboeken vastgelegd en dus gecodificeerd Wetgeving wordt gemaakt door het parlement en geïnterpreteerd door de rechter. De rol van de rechter is slechts het bekrachtigen of volgen van wat er in de wet staat. Jurisprudentie wordt slechts in situaties gebruikt waarin de wet geen uitkomst bied. [2]

Bij common law- ook wel precedent genoemd-, staat de rechtspraak centraal en wordt er bijna geen gebruik gemaakt van geschreven wetten. Bij common law maakt de rechter het recht. Rechters gingen vanaf de 16eeeuw hun eigen uitspraken bijhouden. Het is niet duidelijk of ze het deden omdat zij zich zoveel belangrijker voelden of voor de continuïteit van het recht in de uitspraken, maar doordat het op deze manier meer gestructureerd werd bijgehouden onstond er een doctrine aan precendence. Dit houdt in dat de uitspraken van de hogere rechtbanken bindend zijn voor de lagere rechtbanken. De rechtbank kijkt per zaak waar het over gaat en gebruikt de hogere rechtspraak die over soortgelijke feiten of rechtsvragen gaat als richtlijn voor zijn zaak.[3]

Concluderend kan er dus gesteld worden dat in civil law de geschreven wet centraal staat en in common law de uitspraak van de rechter bepalend is. Dat er in Schotland een mix tussen de twee systemen is ontstaan komt door de studenten en geestelijke die naar het buiteland gingen en zo in aanraking kwamen met het Romiense recht en die ideeën mee naar huis namen.  Of een van de systemen beter is dan de ander weet ik niet, er zijn tenslotte meerdere wegen die naar Rome leiden, of in dit geval rechtvaardigheid.


Tags

Schotland common civil Engeland Verenigd Koninkrijk exchange

Discussie

Relevante artikelen