De Europese Unie op straat

door: door:
Twee weken voor de dag waarop alle stemgerechtigde burgers van EU-lidstaten naar de stembus mogen om een nieuw Europees Parlement te kiezen, gingen twee enthousiaste Fiat-redacteuren de Rotterdamse straten op om het enthousiasme onder enkele mede-Europeanen - man, vrouw, jong, oud - te peilen. Het eerste koppel dat wij aanspraken was Duits, gaf lachend aan geen idee te hebben over het Europees Parlement en liet weten niet te gaan stemmen. Ook bij ons tweede ‘slachtoffer’ haalden we bakzeil: de twintiger die wij aanspraken bleek Nieuw-Zeelands te zijn. Ook dat leidde dus tot niks - voor zover ons bekend reikt de expansiedrift van de Europese Unie immers niet tot Nieuw-Zeeland. Dit stroeve begin beloofde alvast niet veel goeds. De recensenten die wij daarna aanspraken waren wel tot antwoorden bereid:[1]

Suzanne, 39 jaar

Gaat u stemmen voor de komende verkiezingen voor het Europees Parlement?

Waarschijnlijk wel, maar ik heb nog geen idee. Ik ben wel echt van plan om te stemmen, want als je mág stemmen, dan moet je ook stemmen.

Wat vindt u van het functioneren van de Europese Unie?

Dat kan beter, maar ik vind het wel de moeite waard om de Europese Unie overeind te houden.

Wat vindt u dat er beter kan aan de Europese Unie?

Het gezamenlijk militair optrekken, en - in zijn algemeenheid - gezamenlijk meer optrekken, bijvoorbeeld gezamenlijke grensbewaking. Ik vind dat dat nu te veel op slechts enkele landen aankomt.

Zou u dan ook voorstander zijn van een Europees leger?

Ik weet niet of dat haalbaar is, want daarvoor moet er nog heel wat gebeuren. Maar laten we eens beginnen met een gezamenlijke grensbewaking en het gezamenlijke oplossen van het vluchtelingenprobleem.

Op welke wijze beïnvloedt de Europese Unie uw dagelijks leven? Merkt u bijvoorbeeld invloed van EU-regelgeving in uw dagelijks leven?

Bij mij zit dat hem vooral in het bewustzijn. We zijn immers maar een klein landje en de EU is natuurlijk niet voor niks opgericht - zeker zo na de Tweede Wereldoorlog. Daarom vind ik de EU een groot goed om in ieder geval de vrede te bewaken en nauw samen te werken. Maar het is niet zo dat ik dagelijks bezig ben met de regelgeving, de invloed van de EU blijkt voor mij vooral uit de bewustwording.

Samuel, 71 jaar

Gaat u stemmen voor de komende verkiezingen voor het Europees Parlement?

Ik denk het wel. Ik heb een partij op het oog.

Wat vindt u van het functioneren van de Europese Unie?

Ik heb me eigenlijk nog niet erg verdiept in de Europese Unie, dus veel weet ik er niet van.

Vindt u dat u meer betrokken moet worden bij Europa? Vindt u bijvoorbeeld dat u meer informatie over de werking van de EU zou moeten krijgen?

Eerlijk gezegd heb ik niet direct belangstelling, want ik bemoei me niet zoveel met de verkiezingen. Mij gaat het erom dat ik hier leef. Ik ben dik tevreden. Door de Europese verkiezingen hebben lidstaten extra kosten. Ik zie geen belang in het Europese gedoe, eerlijk gezegd. Ik denk dat Engeland verstandig is geweest. Weg met het gedoe. Al die miljarden die Engeland - en Nederland dus ook - jaarlijks kwijt zijn…

Op welke wijze beïnvloedt de Europese Unie uw dagelijks leven?

Ik heb nooit enige invloed gemerkt.

Merkt u wel dat het reizen naar andere EU-landen makkelijker gaat?

Ja, je kunt inderdaad overal zonder visum reizen. En het is makkelijk dat je overal met de Euro kunt betalen. Dat je makkelijk van het ene naar het andere land kunt reizen is wel een pluspunt.

Karen, 47 jaar

Wij zijn benieuwd of u gaat stemmen aan het einde van deze maand.

Ja ik ga zeker stemmen.

Heeft u enig idee waarop u gaat stemmen?

Ja. We hebben de uitnodiging, de stempas, van de week ontvangen.

Als u toch gaat stemmen, heeft u dan ook een mening over het functioneren van de EU?

Oh God, eigenlijk verdiep ik mij daar niet zo in. Ik stem al jaren op de VVD, dus dit jaar weer. Dat is eigenlijk wat ik ga doen. Verder heb ik eigenlijk geen verstand van politiek. Ik vind politiek wel heel leuk en belangrijk, maar ik heb echt geen verstand van de Europese Unie. Ik weet er niets van.

Merkt u eigenlijk in uw dagelijks leven iets van de regels van de Europese Unie?

Jazeker. Met de privacy sinds kort, met mijn werk. Heel lastig allemaal. Daar ondervind ik best veel last van. Ik zit in het onderwijs en normaal kon ik gewoon het BSN van een leerling opschrijven, maar dat mag allemaal niet meer. Dat is wel lastig. Verder weet ik echt niet of het impact heeft op mijn leven. 

Michelle, 21 jaar

Ga jij stemmen bij de EP verkiezingen?

Ja, ik ga wel stemmen. Ik weet alleen nog niet op wat. Ik heb mij er eigenlijk ook echt totaal nog niet in verdiept, eerlijk gezegd. Ik heb ook nog totaal niet gekeken naar welke partijen er zijn.

Denk je dat de EU op de manier hoe het nu gaat werkt? Moet het hervormd worden? Zijn er dingen die niet goed gaan?

Ik denk dat ik mij daar echt nog niet voldoende in heb verdiept om daar een goed antwoord op te kunnen geven. Ik denk wel dat het goed is dat wij op dit moment erin zitten en dat het allemaal geregeld is.

En als je naar je dagelijks leven kijkt, merk je dan invloed van de EU op je leven?

Dat is eigenlijk best lastig te zeggen, want wij hebben nooit een tijd meegemaakt dat het niet zo was. Het is dus heel moeilijk te vergelijken. Maar wat iedereen merkt, is natuurlijk dat je op veel plekken met de euro kan betalen. Dat is wel fijn.

En als je naar de negatieve dingen kijkt, merk je daar wat van?

Eigenlijk heb ik daar geen idee van. Ik heb mij er ook nog niet echt goed in verdiept.

Vrouw, twintiger

Gaat u stemmen voor de komende verkiezingen voor het Europees Parlement?

Ik heb me er eerlijk gezegd nog niet in verdiept. Ik heb wel al mijn stempas ontvangen, maar ik heb nog geen beeld van wat ik ga stemmen. Maatschappijleer was een van mijn slechtste vakken, dus ik weet het echt nog niet. Als ik uiteindelijk echt niet weet waarop ik moet stemmen, stem ik wel blanco. 

Heeft u enig idee van de keuzes die er zijn?

Nee, nog niet. Ik heb afgelopen week pas te horen gekregen dat er nieuwe verkiezingen zouden komen.

Heb je zelf wel een mening over de Europese Unie? Vind je het bestaan van de Europese Unie positief of eerder negatief?

Eigenlijk wel goed, alleen - dat gaat dan wel over België - dat er afgelopen week weer een meisje is vermoord door iemand die in de gevangenis had moeten zitten, vind ik dan weer slecht. Die hadden ze al eerder op moeten sluiten. 

Vind je dan dat de Europese Unie meer regels voor dat soort gevallen zou moeten maken? 

Ja, want dit soort dingen gebeurt steeds vaker door mensen die al eens eerder gezocht werden. 

En als je naar je dagelijks leven kijkt, merk je dan invloed van de EU op je leven?

Alleen met mijn studie. Ik zit precies tussen studiefinanciering en de regeling dat ik het eerste jaar voor de helft krijg, in, dus ik moet gewoon alles betalen. Dat is het enige waar ik eigenlijk niet tevreden over ben, maar dat gaat meer over Nederland. 

Heb je het idee dat Europese wet- en regelgeving impact op je dagelijks leven heeft?

Nee, eigenlijk niet. 

Heb je misschien iets van de Algemene Verordening Gegevensbescherming gehoord?

Ik vind het goed dat bedrijven en sportclubs minder makkelijk gegevens van burgers kunnen opslaan. Want anders krijg je hetzelfde als met Facebook: die delen ook alles. Ik doe zelf de pabo en kom dus ook vaak op scholen, en ik vind het goed dat scholen gegevens van leerlingen minder makkelijk kunnen verspreiden. 

Shirley, 19 jaar

Gaat u stemmen voor de komende verkiezingen voor het Europees Parlement?

Ja.

Weet u al waarop?

Nee.

Weet u welke keuzes u hebt?

Nee niet echt. Ik moet me er nog echt in gaan verdiepen. Is er een Europese stemwijzer?

Ja. Maar in ieder geval goed dat u gaat stemmen.

Ik heb sinds mijn achttiende altijd gestemd. En als ik het niet wist, vroeg ik altijd: “Mam, wat doe jij?” Maar met waterschappen enzo had ik zo van, ja wat moet ik hiermee? Ik bedoel, de stemwijzer klopt ook niet altijd. Als ik hem een dag later maak, komt er ineens een heel ander antwoord uit. Voor de waterschappen, ik had acht jaar op reddingszwemmen gezeten en de lijsttrekker uit het Westland was onze trainer. Dus ik dacht, oh ja ik gun jou.

Maar met Europa, wat vindt u?

Ik ben wel pro Europa. Tuurlijk, je hebt altijd keerzijden, bijvoorbeeld al die Bulgaren enzo die hier komen werken, terwijl er hier heel veel mensen met een uitkering zitten. Zorg dat die eerst werk krijgen en aan het werk helpt. Maar wat Engeland dan met zo’n Brexit doet, dan denk ik ja… Dat is ook weer niet de bedoeling. Er zijn namelijk heel veel voordelen. Denk aan open grenzen, telefoon, je kan in het buitenland je zelfde dingetje [databundel] houden. Dat is ideaal. Dat komt allemaal door Europa.

Dus je hebt ook wel het idee dat Europa een goede positieve impact heeft op je leven?

Ja. En ik vind dat ze daar best wel meer over mogen propageren, dus wat voor een positieve dingen er zijn. Want niemand heeft echt een besef daarvan heb ik het idee. Mensen die tegen [Europa] zijn, beseffen niet wat ze nu allemaal hebben door Europa. Alleen omdat het zo ver weg is, dan is het niet tastbaar voor ons en dan denkt men wat hebben we hieraan. En ik denk dat daarom mensen denken wat moet ik hiermee.

Je zei al dat er nadelen waren, zijn er ook andere dingen waarvan je zegt dat moet beter kunnen?

Oef. Mag ik een meerkeuzevraag?

Nee, sorry, we doen niet aan multiple choice.

Ja, ik weet het eigenlijk niet zo goed. Ik mag wel zeggen dat ik tot de hoger opgeleiden hoor toch?

Ja, je hebt een meestertitel. Natuurlijk behoor je tot de hoger opgeleiden.

Klopt, maar dan denk ik van als ik, en ik denk heel veel met mij, wat het allemaal inhoudt, wat doen dan de lager opgeleiden?

Denk je dat de EU wellicht daarin moet verbeteren? Dat er meer betrokkenheid wordt gezocht bij ‘de gewone burger’? Of denk je dat dat meer iets is wat vanuit de persoon zelf moet komen?

Als je op google zoekt wat doet het EP en de EU, dan vindt je dat wel.

Klopt, maar blijkbaar gebeurt dat dus niet.

Maar weet jij er veel van? Oh wacht, jij hebt je er natuurlijk helemaal in verdiept.

Klopt.

Maar wist je dat van tevoren?

Het is voornamelijk door mijn opleiding dat ik er zoveel van weet.

Kijk, politiek ben ik niet heel sterk; het stemmen boeit me wel, maar verder denk ik we zijn met zijn allen zoveel bezig met het Poldermodel. Het maakt enigszins wel uit waar je op stemt, maar we moeten er met zijn allen uit komen, dus de een heeft niet veel meer inspraak dan de ander in mijn ogen. Uiteraard wel meer met zetels enzo, maar je moet er uiteindelijk toch uitkomen met een coalitie. Dus ik denk dat het belangrijker is om aan te geven wat Europa kan doen, dan van welke partij zou je op willen stemmen.

Nikolai (BUL), 51 jaar

Are you a European citizen?

Yes, I’m from Bulgaria.

Are you going to vote the for European Parliament elections this month?

Oh, I didn’t know that they would take place this month.

Do you have some knowledge about the EU?

Yes, for sure!

Do you think it is a positive thing?

I think the EU is something really useful. But actually, many Bulgarians think that the EU doesn’t contribute to something good to their lives.

Do you think it contributes something to your life?

I think it contributes in lives, because if it didn’t, I wouldn’t be sitting here on a bench in Rotterdam. I have lived two years in The Hague, work in Breda, all this wouldn’t be possible without the EU.

Marcel, 28 jaar

Ga jij stemmen bij de EP verkiezingen?

Ik heb mijn stembiljet thuis gekregen en ik ga zeker stemmen.

En al een beetje een idee waarop je gaat stemmen?

Nee, eigenlijk totaal nog niet. Ik weet eigenlijk ook niet echt waar alle partijen voor staan.

Wel al een beetje een gevoel over pro Europa of anti Europa?

Tja, ik vind het wel lastig. Aan de ene kant heb ik het idee dat Europa een beetje faalt, maar aan de andere kant heb je elkaar wel nodig.

Waar heb je dan het idee in dat het gefaald heeft?

Ja, dat idee van het Europese leger, dat gaat totaal niet werken.

Vind je dat het er wel moet komen?

Ja, ik vind wel dat er zoiets moet zijn. We moeten wel als er dreiging ergens is samen sterk staan.  Denk bijvoorbeeld aan het verleden. Als je in je eentje staat, beteken je helemaal niets. Maar het gevoel dat we allemaal ‘mede-Europeanen’ zijn, dat is er niet. Maar ik denk niet dat Nederland helemaal op zichzelf moet gaan staan.

Oké, dus je denkt dat de EU echt wel nodig is?

Ik denk wel dat het nodig is, ja.

Waar denk je dat EU in kan verbeteren?

Kijk, dat Europees leger. Dat moet er komen. Even een machtigere uitstraling hebben.

Hoe zou je het vinden als Europa gewoon één groot geheel zou worden, net zoals de VS, weet je wel, met gewoon staten. Dat je een soort federaal Europa hebt?

Kijk, ik denk dat het gewoon beter gaat in Nederland dan in andere EU-lidstaten. Die ondervinden er veel meer voordeel bij, omdat zij het allemaal niet op orde hebben en daarin gesteund worden door juist de landen die het wel op orde hebben. Kijk bijvoorbeeld naar al die Balkanlanden. Daar is het allemaal een beetje een zooitje, terwijl landen als Nederland, Duitsland en Frankrijk heel goed georganiseerd zijn. De landen die het allemaal op orde hebben, moeten elke keer weer bijspringen bij landen die het niet op orde hebben.

Dus dat is dan wel een beetje het minpunt aan de EU?

Ja, precies. Ook met dat Griekenland gebeuren, Turkije die erbij wil, maar zijn zaakjes niet op orde heeft. Dan moet daar weer geld naartoe, om alles op orde te krijgen. Ik denk eigenlijk niet dat de EU nu echt een eenheid is. Landen willen het nog steeds meer op hun eigen manier doen. Dus EU moet meer naar zich toe trekken om het te laten werken. Ik denk dan ook zo van, EU moet alles naar zich toe trekken of het helemaal los laten; niet iets daar tussenin. Maak gewoon duidelijke regels en landen moeten zich daar gewoon aan houden. Zo niet, tja, dan doe je gewoon niet mee. Ik denk dat EU de landen te veel kansen geven. Het is elke keer zo van, we geven je nog wel een kans of hier nog wat geld, probeer het weer even goed neer te zetten. En dan lukt het weer niet. Ik denk ook dat Engeland dat een beetje zat is en daarom voor een Brexit heeft gekozen. Maar zo’n Wilders idee ‘we moeten eruit’ ‘we moeten terug naar de Gulden’, dat is te complex, dat gaat niet werken. We zijn geen Rusland ofzo, wij kunnen alleen niet veel betekenen. Nederland is sterk, maar niet zo sterk dat we volledig onafhankelijk kunnen zijn van alles om ons heen.

Dus onderaan de streep vind je dat Europa of alles naar zich toe moet trekken of het helemaal los laten?

Ja.

En waar gaat jouw voorkeur naar uit?

Het sterkere Europa. Ik neig toch wel meer naar die federale overheid van de EU. Je kan veel zeggen over de VS, maar die heeft niet voor niets een groot aanzien. Het is een grote staat en dat is juist omdat alles binnen die staat samen werkt. Bij de uitbraak van een oorlog of andere dingen staan zij wel samen sterk. Daarnaast heb je binnen de VS veel meer het saamhorige gevoel. Iedereen in dat massieve stuk land voelt zich Amerikaan. Dat hebben wij niet in Europa. Als ik naar Spanje ga, ben ik nog steeds een Nederlander en de bevolking Spanjaard. Het is niet dat wij elkaar zien als mede-Europeanen. Ik heb dan ook het idee dat als er iets gebeurd in Europa en er breekt shit uit, dat niet iedereen gelijk klaar staat om elkaar te helpen. Die saamhorigheid ontbreekt. Het enige wat wij delen is dezelfde munt.

Heb je zelf wel het idee dat Europese wetgeving invloed heeft op jouw leven?

Nee, eigenlijk heb ik dat gevoel niet. Heeft Europese wetgeving wel invloed op mijn leven?       

Nou, ja, eigenlijk wel. De simpele dingen, dat je gewoon naar Duitsland kan zonder grenscontrole bijvoorbeeld.

Ja dat is waar. Misschien zien wij dat soort fundamentele dingen als te vanzelfsprekend, waardoor we het niet meer opmerken. Maar dan is het toch juist raar dat je die saamhorigheid niet hebt? De EU is eigenlijk niets meer dan landen die samenwerken, maar niet samen zijn. Dat is een beetje het idee van de EU.


[1]Alle namen van de geïnterviewden zijn fictief, daar geen van de ondervraagden met naam wilde deelnemen aan dit interview.


Discussie