Democratie Domino

door:
Iedereen weet wel meer of min wat een democratie inhoudt en hoe belangrijk een democratie is voor het laten functioneren van een samenleving op een rechtvaardige manier. Echter is het concept van democratie voor velen een sprookje. Je zou denken dat het promoten van democratisering in gebieden buiten het westen wenselijk zou zijn voor zowel het westen als de rest van de wereld, maar al sinds midden 20ste eeuw is er elders geen animo voor democratie.

Om te beginnen een uitleg over de laatste zin van de inleiding. Na de tweede wereldoorlog zeiden alle landen gezamenlijk ‘never again’  jegens genocide. Vandaag de dag weten we dat die uitspraak geen inhoud heeft gekregen door de genocides die na die uitspraak hebben plaatsgevonden (en zelfs vandaag de dag nog plaatsvinden) waartegen geen represailles werden ingesteld door de grootmachten van de wereld. Maar het onderwerp is democratie in dit artikel, hoe zit het daarmee?

De Amerikaanse staat, die zichzelf de hoeder der democratie en vrijheid noemt, heeft een flinke vinger in de pap gehad bij zowel coup d’états tegen democratiën (en andere staatsvormen) als het politiek invloed uitoefenen in andere landen zodat er een Amerikaans-gezinde regering tot stand komt. Het meest belangrijke voorbeeld is Iran. In 1953 werd er door de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk een staatsgreep gepleegd in Iran, een land dat voor die greep democratisch was(!). Omdat Iran destijds meer controle over haar eigen olie wilde en uiteindelijk de Iraanse olie industrie wilde nationaliseren, was dit natuurlijk in strijd met de belangen van een Britse corporatie.[1] Uiteindelijk heeft dit geleid tot de Iraanse revolutie van 1979 en het heeft daarmee ook het Iran van vandaag de dag gevormd. Hiermee is ook wel duidelijk dat Amerika alleen democratie voor andere landen wil als die landen bondgenoten van Amerika zijn.

Terugkerend naar het heden, kun je een zelfde trend ontdekken. Toen de Arabische lente bezig was, en Arabische landen zichzelf zouden bevrijden van de macht van dictators en ‘presidenten’ werd het duidelijk dat dat niet goed zou eindigen. Waar Tunesië als succesverhaal gezien kan worden, wat zelfs nog niet helemaal duidelijk is, kan dit niet worden gezegd over de rest van de Arabische wereld. Voornamelijk Libië, Jemen, Egypte en Syrië. [2]

In Libië werd er door inmenging van Westerse landen Gaddafi van zijn ‘troon’ gestoten (hij was tevens niet pro-Amerika) en zeven jaar na de dood van Gaddafi zou je verwachten dat Libië een stuk dichterbij de beloofde Arabische lente is, maar het land verkeert nog steeds in chaos. De NAVO landen (waaronder Nederland) die destijds een militaire interventie hebben uitgevoerd hebben na die interventie het land aan zijn lot overgelaten waarna er een burgeroorlog ontstond tussen verschillende fracties om zowel het land als de olie. Het land is, nog zacht uitgedrukt, verre van bevrijd. In Jemen is er nog steeds een woedende burgeroorlog met inmenging van Saudi-Arabië, hier vindt ook onderdrukking van een deel van de bevolking plaats en zijn er enorme schendingen van mensenrechten, maar noch Amerika noch de NAVO intervenieert. Syrië is veranderd in een proxy war en de situatie is ver van gewenst. Als laatst Egypte, Egypte was een succesverhaal net zoals Tunesië dat genoemd zou kunnen worden. Maar na de val van Hosni Moebarak en een overtuigende democratische overwinning van de Moslimbroederschap, greep het leger onder leiding van SiSi de macht en werden de kopstukken van het Moslimbroederschap de gevangenis in gegooid onder de mom van “de wil van het volk”. In Egypte, net zoals in Libië, wordt er niet actief hulp geboden om te democratiseren. De media-aandacht en de interesse vielen weg in het niets naast de staatsgreep. De nieuwe ‘president’ werd zelfs geprezen en het land krijgt financiële steun van de Verenigde Staten’.[3]

Vandaag de dag lijkt het alsof Trump het ergste is wat de wereld is overgekomen, maar voordat Trump gekozen werd was Amerika al geen lieverdje. Wat wel te danken is aan Trump, is het langzamerhand afkoelen van de banden met Amerika (oftewel het verzwakken van invloed uit Amerika op Europa) en hiermee het versterken van Europa op het internationale toneel. Ironisch is Iran hierbij weer een perfect voorbeeld. Amerika verbreekt de nucleaire deal met Iran, maar Europa probeert de Iran-eal in stand te houden.[4] Dit is een indicator dat Europa meer zijn eigen weg aan het kiezen is. Het moge duidelijk zijn, de grootmachten van de wereld zijn niet zozeer geïnteresseerd in de vorming van een democratie noch vrijheid in gebieden elders, maar meer in de invloed die ze elders hebben.


[1] S. Dehghan, R. Taylor, ‘CIA admits role in 1953 Iranian coup’ The Guardian 19 augustus 2013

[2] M. Stainkamph, ‘5 years post Arab Spring: Where are these 5 countries now?’ Rappler 26 januari 2016

[3] R. Revesz, ‘Donald Trump praises Egypt President al-Sisi and plans trip to Cairo’ The Independent 21 mei 2017

[4] P. Hafezi, J. Irish, R. Emmott, ‘Europe offers no guarantee  but vows to keep Iran deal alive’ Reuters 15 mei 2018


Tags

Amerika democratie oorlog

Discussie

Relevante artikelen