Door een paar tientjes achterstand geen hypotheek: de gevolgen van kredietregistratie

door:
Ruim 10,5 miljoen mensen -bijna iedere volwassene in Nederland- staan geregistreerd in het Centraal Krediet Informatiesysteem (CKI) van de Stichting Bureau Krediet Registratie (BKR) te Tiel.[1]Velen hebben niet eens door dat hun gegevens worden verwerkt en kunnen worden ingezien door alle kredietverstrekkers in Nederland. Maar als we het niet door hebben, hoe erg kunnen de gevolgen dan zijn?

Kredietverstrekkers werkzaam in Nederland -van telecomproviders en postorderbedrijven als Wehkamp of H&M tot autoleasemaatschappijen en systeembanken- zijn op grond van de Wet Financiële Toezicht verplicht deel te nemen aan ,,een stelsel van kredietregistratie’’.[2]Het BKR is de enige partij in Nederland die een dergelijk stelsel exploiteert. Haar doel: overkreditering, financiële risico’s, misbruik en fraude voorkomen.[3]Als je geld leent, (vanaf een bedrag van ongeveer 250 euro) dan moet de kredietverstrekker die lening aanmelden bij het BKR. Het BKR registreert de volgende soorten leningen:

-          Persoonlijke leningen

-          Doorlopende kredieten

-          Creditcardlimieten

-        Kopen op afbetaling (dit geldt ook voor mobiele telefoontoestellen die op afbetaling worden gekocht. Tenzij het af te betalen bedrag lager is dan 250 euro)

-          Klantenpaslimieten

-          Roodstandlimieten

-          Betalingsachterstand van de hypotheek van meer dan 120 dagen

-          Private-leasecontracten

Al deze leningen staan geregistreerd. Dit betekent dat het bedrag van je kredietlimiet, ongeacht of je dit wel of niet heeft opgenomen, bij het BKR als lening staat geregistreerd.

Een kredietregistratie blijft tot vijf jaren na het geheel aflossen van het krediet zichtbaar.[4]Alle kredietverstrekkers die een nieuwe aanvraag krijgen voor kredietverstrekking dienen het CKI te raadplegen en de gegevens hieruit mee te nemen in de beoordeling voor kredietwaardigheid.

Twee vormen van registraties

In het CKI zijn een tweetal soorten registraties van elkaar te onderscheiden: een positieve en een negatieve registratie. Een positieve BKR-registratie is de vermelding dat er een kredietovereenkomst is (geweest), maar hier geen bijzonderheden op vermeld zijn. Voor deelnemers aan het CKI is dan alleen zichtbaar dat je een krediet hebt (gehad) en deze wordt of is betaald volgens de afspraken. Een negatieve BKR-registratie geeft aan dat er achterstanden of andere negatieve betaalervaringen zijn geweest op de aflossing van het krediet, zoals betalingsregelingen, kwijtscheldingen of opeisingen van het krediet. Al deze bijzonderheden kunnen eventueel nieuwe kredietverstrekkers zien in het CKI.

Positieve registraties

Banken beoordelen bij een nieuwe aanvraag niet alleen je inkomen en je uitgaven. Ze kijken ook of je andere leningen hebt lopen, je een mobiele telefoon op afbetaling hebt of in een auto rijdt die je betaalt via private-lease. De lopende schulden hebben invloed op bijvoorbeeld de maximale hypotheek die consumenten kunnen krijgen, berekent de Vereniging Eigen Huis (VEH) op haar website.[5]Wie rood kan staan op zijn betaalrekening tot 500 euro kan volgens de VEH ongeveer 2800 euro minder hypotheek krijgen, iemand met een limiet van 1500 euro ongeveer 8400 euro minder. Zo kunnen relatief kleine openstaande kredieten al een enorme impact hebben op je maximale leencapaciteit.

Negatieve registraties

Een BKR-registratie wordt al helemaal vervelend als er sprake is van een negatieve registratie. Nieuwe kredietverstrekkers kunnen dan zien dat er in het verleden achterstanden hebben plaatsgevonden of zich andere bijzonderheden hebben voorgedaan. Ruim 674.000 consumenten staan negatief geregistreerd in het CKI en de gevolgen hiervan zijn immens.

Vorig jaar heeft NRC een grootschalig onderzoek uitgevoerd samen met Dynamiet Nederland, een juridisch advieskantoor gespecialiseerd in BKR-registraties.[6]Zij stuiten op een aantal consumenten, zoals Maria, die geen financieringen krijgen vanwege een negatieve BKR-registratie. In het register staat namelijk nog steeds dat H&M in 2014 350 euro heeft opgeëist. In 2014 bestelden ze op afbetaling online bij H&M voor zo’n 350 euro aan kinderkleding. Toen haar partner onverwacht werkloos raakte, volgde een korte hectische periode waarin het gezin de H&M-facturen over het hoofd zag. Een hypotheek is onmogelijk ook al heeft het stel een gezamenlijk bruto maandinkomen van 7.000 euro en 140.000 euro overwaarde op hun woning.

Na het horen van hun verhaal wil H&M de registratie schrappen uit het CKI, maar BKR heeft de verwijdering van de registratie geweigerd. Ten einde raad wendt Maria zich tot Rechtbank Amsterdam en wint daar een kort geding tegen het BKR[7]; de registratie moet worden verwijderd. De enorme gevolgen van deze registratie staan niet in verhouding tot de voorvallen in het verleden, aldus Rechtbank Amsterdam.

Een korte zoektocht opwww.rechtspraak.nlleert ons dat de laatste tijd enorm veel rechtszaken zijn geweest omtrent negatieve BKR-registraties en dat deze zeer regelmatig op last van de rechter verwijderd moeten worden. Dit heeft alles te maken met een uitspraak van de Hoge Raad in 2011.[8]In zijn arrest overwoog de Hoge Raad, kort samengevat, dat ook al is er een wettelijke grondslag voor het plaatsen van een BKR-registratie er altijd rekening gehouden moet worden met de persoonlijke omstandigheden en belangen van de consument. De kredietverstrekker is verplicht bij het plaatsen (en later bij de beslissing of het nodig is de registratie in stand te houden) de belangen van de consument af te wegen tegen de algemene belangen van kredietregistratie.

Wanneer de belangen van kredietregistratie niet opwegen tegen de belangen van de consument, moet de registratie worden verwijderd.[9]

Negatieve BKR-registraties zorgen er dus voor dat nieuwe kredietaanvragen afgewezen worden. Kredietverstrekkers zijn van mening dat personen met een negatieve BKR-registratie kredietrisico’s zijn en weigeren veelal dergelijke aanvragen, zo blijkt uit acceptatiebeleidstukken van grootbanken. De gevolgen van een kleine, vergeten betaling op je telefoonabonnement of bestelling bij H&M kunnen dan ook enorme gevolgen hebben voor een lange periode.

Hoe weet ik dat ik sta geregistreerd en wat kan ik hiertegen doen?

Het BKR houdt van iedereen zijn kredieten bij. Als je wilt weten of jij geregistreerd staat in het systeem, kan je je gegevens opvragen bij het BKR via de website.

Mocht het zo zijn dat je een negatieve BKR-registratie hebt, wees niet bang. Er zijn altijd mogelijkheden om dit aan te vechten. Probeer altijd eerst zelf contact op te nemen met je kredietverstrekker om tot een oplossing te komen. Mocht zij geen gehoor geven, kan je je klacht altijd voorleggen aan de Geschillencommissie of navraag doen bij een van de specialistische kantoren.


[1]Perskamer BKR, 19 juli 2018 https://perskamer.bkr.nl/.

[2]Artikel 4:32 Wft.

[3]Artikel 3 Algemeen Reglement BKR (www.bkr.nl; zoek op ‘algemeen reglement’.

[4]Artikel 14 Algemeen Reglement BKR.

[5]www.eigenhuis.nl; zoek op: ‘gevolgen roodstaan’.

[6]Camiel Driessen ‘Helaas, geen nieuw huis dankzij BKR’ NRC 11 augustus 2017www.nrc.nl.

[7]Rechtbank Amsterdam (vzr.) 28 juli 2017, ECLI:NL:RBAMS:2017:5790.

[8]Hoge Raad 9 september 2011, ECLI:NL:HR:2017:BQ8097.

[9]Artikel 21 Algemene Verordening Gegevensbescherming.


Discussie

Relevante artikelen