Een aanslag op de rechtsstaat

Op woensdag 18 september 2019 werd advocaat Derk Wiersum voor zijn woning in Amsterdam doodgeschoten. Derk Wiersum was de advocaat van kroongetuige Nabil B. Het is een belangrijke, maar vooral schokkende, escalatie in de oorlog die het OM voert tegen drugscriminaliteit. Het is belangrijk dat ook iedereen hier een moment bij stil staat.

Derk Wiersum was de advocaat van kroongetuige Nabil B., die belastende verklaringen heeft afgelegd tegen bendeleden van Ridouan Taghi. De moord op Wiersum wordt binnen de politiek en advocatuur gekwalificeerd als een aanslag op de rechtsstaat. Nabil B. was verdachte in het zogeheten Marengo-proces en werd door Derk Wiersum bijgestaan.

Het Marengo-proces
In het Marengo-proces voert het Openbaar Ministerie een strafzaak tegen zestien verdachten, waarvan er twee – onder wie Ridouan Taghi. – voortvluchtig zijn. De verdachten zijn lid van de zogeheten ‘Mocro Maffia’, een criminele organisatie die zich onder andere bezighoudt met de handel in cocaïne. Zij worden door het Openbaar Ministerie verantwoordelijk gehouden voor een serie moorden die tussen 2015 en 2017 plaatsvonden. De Mocro Maffia sprong in het gat dat achterbleef nu de generatie van Willem Holleeder in de gevangenis zit ofwel een gewelddadige dood is gestorven.

De criminele organisatie wist jarenlang uit het zicht van politie en justitie te blijven, met name omdat zij gebruik maakte van de zogeheten PGP-telefoons (Pretty Good Privacy). De telefoons versturen enkel versleutelde berichten waardoor het voor de recherche niet mogelijk was om telefoontjes af te tappen. In 2012 brandde er een onderwereldoorlog in Amsterdam los die de politie totaal verraste. Omdat de bende jarenlang ongrijpbaar was voor politie en justitie, wanen de kopstukken zich onaantastbaar. IIn april 2016 neemt de politie echter computers in beslag van verschillende aanbieders van de PGP-telefoons waardoor er miljoenen berichten vrijkomen die belastend zijn voor de Mocro Maffia.

Ridouan Taghi wordt gezien als een van de kopstukken van deze criminele organisatie. Hij werd in 1977 in Marokko geboren en verhuisde op jonge leeftijd naar Nederland. Hij begon zich rond de millenniumwisseling bezig te houden met de handel in hasj en zette een lijn op tussen Marokko en Nederland. Een aantal jaar later gaat Taghi de lijn gebruiken om cocaïne te vervoeren. De status van Ridouan Taghi in de onderwereld groeit en hij schuwt het gebruik van geweld niet. Taghi In 2013 zou hij zelfs een poging hebben gedaan om zijn eigen zwager in Spanje te laten liquideren. Taghi sprong in het gat dat Gwenette Martha (geliquideerd in mei 2014) en Benaouf A. (zit vast in Roermond), nadat zij ruzie met elkaar kregen en de moorden in Amsterdam, Antwerpen en Utrecht begonnen.

Nabil B.
Nabil B. is zelf verdachte in het Marengo-proces en is betrokken geweest bij twee liquidaties. Hij heeft tientallen verklaringen afgelegd over zijn rol bij de strafbare feiten en de betrokkenheid van Ridouan Taghi en andere leden van zijn organisatie in ruil voor strafvermindering. Een week nadat B. de deal als kroongetuige sloot, werd zijn broer Redouan vermoord in zijn kantoor in Amsterdam-Noord. De schutter is voor de moord veroordeeld, maar er is nooit officieel vast komen te staan wie de opdrachtgever achter de moord was. Het Openbaar Ministerie heeft aangegeven te vermoeden dat Ridouan Taghi achter de moord zit.

Sinds de moord op de broer van B. werd er ook rekening gehouden met een aanslag op zijn advocaat, Derk Wiersum. Wiersum zou te veel weten en te veel namen kennen. Wiersum heeft eventuele persoonsbeveiliging met politie en justitie besproken. Wiersum vond deze beveiliging echter niet ver genoeg gaan en heeft zelfs contact opgenomen met particuliere beveiligers.[1]

Reacties
Vanuit de politiek is er met afschuw op de liquidatie van Wiersum gereageerd. Premier Mark Rutte noemde de aanslag op de advocaat “zeer verontrustend.” Ook de burgemeester van Amsterdam, Femke Halsema heeft aangegeven het een “afschuwelijke moord die het wezen van de rechtsstaat aantast.” Vanuit de Tweede Kamer is er met ontzet gereageerd en PvdA-Kamerlid Attje Kuiken is voornemens om minister Grapperhaus (Veiligheid en justitie, CDA) om opheldering te vragen over de bedreiging en beveiliging van advocaten.[2]

Ook vanuit de hoek van advocaten is er met ontzet gereageerd op de liquidatie. Advocaat Gerard Spong noemt het tegenover Powned “een inktzwarte dag voor de advocatuur.”[3] Verschillende advocaten hebben in het NRC aangegeven dat ze de aanslag ervaren als een terreuraanslag en dat ze zich afvragen of ze nu allemaal moeten vrezen voor hun veiligheid.[4] De advocaten zijn het eens dat deze aanslag een impact heeft op de fundamentele uitgangspunten van de rechtsstaat: een advocaat moet zijn cliënt zonder angst kunnen bijstaan.

Wat dit voor een gevolgen heeft op de uitvoerbaarheid van de werkzaamheden van advocaten in dit circuit zal de toekomst moeten vertellen. Helaas komen maatregelen voor Wiersum te laat, maar wij zullen er allen mee eens zijn dat dit nooit geaccepteerd mag worden in een rechtsstaat.


[1] Yelle Tieleman en Raymond Boere, 18 september 2019, “Advocaat Wiersum was bezig met eigen persoonsbeveiliging” Algemeen Dagblad (www.ad.nl).

[2] Jan Meeus, Freek Schravesande, Guus Ritzen en Wouter Laumans, 18 september 2019, “Liquidatie van advocaat ‘is aanslag op rechtsstaat”, NRC (www.nrc.nl).

[4] Jan Meeus, Freek Schravesande, Guus Ritzen en Wouter Laumans, 18 september 2019, “Liquidatie van advocaat ‘is aanslag op rechtsstaat”, NRC (www.nrc.nl).


Discussie