Een tweestrijd in Amerika

De Amerikaanse verkiezingen van 2020

Door: Floor de Bruin

Op 3 november 2020 vonden de Amerikaanse verkiezingen plaats. De grote vraag van de verkiezingsstrijd: blijft Donald Trump aan de macht of wordt het stokje over gedragen aan Joe Biden? Wat hebben partijen beloofd aan hun kiezers?  Wat voor gevolgen hebben de verkiezingen en de uitslag?

De presidentiële verkiezingen werken anders dan je in eerste instantie zal denken. Het gaat namelijk niet om wie de meeste stemmen heeft. Zo had Hillary Clinton in 2016 bijna 3 miljoenen stemmen meer dan Donald Trump. Toch won Trump de verkiezingen. Dit heeft alles te maken met het winner takes it all-systeem. Dit wordt ook wel het systeem van de kiesmannen genoemd. Amerika kent indirecte verkiezingen. Het kiescollege wijst de president aan: dat college bestaat uit 538 kiesmannen. De kiesmannen komen uit alle staten van de Verenigde Staten. Elke staat heeft een aantal kiesmannen. Hoe meer inwoners, hoe meer kiesmannen. Wie in een bepaalde staat de meeste stemmen behaald, krijgt alle kiesmannen. Om de verkiezingen te winnen, heb je de meerderheid van die 538 kiesmannen van het kiescollege nodig. Het draait er dus om wie als eerste 270 kiesmannen krijgt.[1]

Wat beloven beide partijen precies aan hun kiezers?
Een partijplatform, het equivalent van een verkiezingsprogramma, bevat een verzameling van politieke uitgangspunten, idealen en beleidsbeloftes. Hierin wordt eigenlijk een soort samenvatting gegeven met betrekking tot waar een partij staat ten aanzien van een scala aan maatschappelijke kwesties.

De Amerikaanse verkiezingsprogramma’s lijken veel op de Nederlandse. Echter, in de Verenigde Staten  hebben ze een veel kleinere invloed op de kiezers en kandidaten. Uit een onderzoek blijkt namelijk dat veel kiezers het partijplatform niet lezen. Zij baseren hun stem op een aantal in het oog springende verkiezingsbeloftes. Hieronder worden de Democratische en Republikeinse partijplatform belicht.

Het Democratische partijplatform is erg uitgebreid, met maar liefst 91 pagina’s. Hierin worden vele beloftes gemaakt op het gebied van zorg, economie/klimaat, veiligheid en buitenland. voorbeelden zijn; het gratis toegankelijk worden voor elke Amerikaan van testen en behandelen voor en vaccinaties tegen het coronavirus; het toegankelijker maken van hoger wetenschappelijk of -beroepsonderwijs; het compleet hervormen van de strafrechtketen en tot slot de terugkeer naar het Klimaatakkoord van Parijs.

Wat opvalt aan het Republikeinse partijplatform, is dat er geen nieuw verkiezingsprogramma is opgesteld. Het programma van Trump uit 2016 werd namelijk in zijn geheel opnieuw gebruikt. Een aantal beloftes uit het programma van Trump: een coronavaccin voor het einde van 2020; 1 miljoen banen terughalen uit China en schietincidenten vanuit een rijdende auto aanmerken als binnenlandsterrorisme.[2]

De Republikeinen zijn fel tegen het stemmen per post, maar het is juist een uitkomst  om de drukte bij de stembureaus te vermijden. Volgens de Republikeinen vindt er door middel van stemmen per post grootschalige stemfraude plaats. Trump twitterde laatst nog: “Dit worden de grootste gemanipuleerde verkiezingen in geschiedenis.” Dit werd gevolgd door de volgende tweet: “Democraten zullen duizenden vervalsingen printen en mensen dwingen die te onderteken.”

Echter, deze claims zijn volledig onterecht. Stemmen per post is al een aantal staten toegestaan en dit heeft nog nooit fraude veroorzaakt.[3]   Een medewerker van het Amerikaanse staatspostbedrijf US Postal Service uit de staat Pennsylvania heeft toegegeven dat hij de eerdere beweringen van verkiezingsfraude heeft verzonnen. De Republikeinen hebben meermaals naar deze woorden verwezen als een argument voor het feit dat er fraude per post is gepleegd.[4] De Democraten zien Trump’s woorden als een aanval op de democratie.

De verdeeldheid in het land is op meerdere vlakken terug te zien. Denk bijvoorbeeld aan Democratische en Republikeinse kiezers die niet meer met elkaar praten. Als Trump of Biden de verkiezingen wint met een ruime zege, zal het volk zich er waarschijnlijk bij neerleggen, maar zodra er discussie over de uitslag komt kan dat voor nare gevolgen zorgen.[5]

ook grote winkelketens als Walmart hebben zich voorbereid op eventuele verdeeldheid naar aanleiding van de uitslag van de verkiezingen. De Amerikaanse winkelketen heeft namelijk in duizend vestigingen alle vuurwapens en munitie uit de schappen gehaald. Uit een verklaring van Walmart is gebleken dat zij dit hebben gedaan vanwege mogelijke onrust of plunderingen de gepaard kunnen gaan met de verkiezingen.[6]

Op 7 november 2020 is bekend geworden dat Joe Biden de verkiezingen heeft gewonnen. De teller staat op 290 kiesmannen voor Biden. Hiermee heeft hij de meerderheid van 270 kiesmannen ruimschoots gepasseerd. Trump heeft zijn verlies nog niet erkend. Joe Biden vindt het “gênant” dat Donald Trump zijn verlies weigert toe te geven. Dit vermeldde hij tijdens een toespraak in zijn woonplaats Wilmington.[7]

Tevens is bekend geworden dat het campagneteam van Trump vier à vijf rechtszaken aan wil spannen. Zij zijn het niet eens met de uitslag van de verkiezingen.[8] Wat de uitkomst van deze rechtszaken ook mag zijn, het beloven een spannende twee maanden te worden. Volgens deskundigen hebben deze rechtszaken een geringe kans van slagen.[9]

Wat belooft Biden? Biden is van plan zich te richten op de bestrijding van het coronavirus. Hij heeft beloofd om meer naar zijn experts te luisteren. De nieuwe president wil zich ook focussen op het bestrijden van het rassenprobleem. Biden’s slogan luidt als volgt: ‘Build back better’.[10]

 

[1] ‘Kiesstelsel van Amerika - Hoe werkt dat nou eigenlijk?’, VerenigdeStaten.info.

[2]   M. Le Loux,’Verkiezingsupdate: Wat beloven de twee partijen de kiezer eigenlijk?’, nu.nl, 29 oktober 2020.

[3] S. Slager, ‘Republikeinen zijn als de dood voor stemmen per post’, Trouw.nl, 25 mei 2020.

[4] ‘Medewerker postbedrijf bekent verzinnen verkiezingsfraude in Pennsylvania’, NU.nl, 11 november 2020.

[5] T Kieft, ‘Correspondent Erik Mouthaan: ‘Ik denk dat het echt mis kan gaan in Amerika’’, parool.nl, 26 september 2020.

[6] ‘Walmart haalt wapens uit de schappen richting verkiezingen VS’, ad.nl, 30 oktober 2020.

[7] ‘Biden noemt Trumps weigering om verlies te erkennen ‘gênant’’, NU.nl, 10 november 2020.

[8] ‘Trump weigert verkiezingsnederlaag te erkennen, start maandag rechtszaak’, NU.nl, 7 november 2020.

[9] ‘Trump naar de rechter? Deskundigen geven hem niet veel kans’, NU.nl, 7 november 2020.

[10] L. Teuwissen, ‘Wat wil Joe Biden bereiken als hij president is?’, NOS.nl, 7 november 2020.