Europa presenteert plannen om de zee blauw te houden

door:
Wanneer een kind wordt gevraagd om de zee te tekenen, krijg je een blauw getekende zee terug. Alhoewel onze eigen Noordzee groenbruin is, associeert men de zee toch met de kleur blauw. Hoe komt het dat de ene zee blauw is en de andere niet? Zegt het iets over de kwaliteit van het zeewater? En hoe houden we de zee blauw?

Dat water doorzichtig en kleurloos is weten we allemaal. Toch heeft men een voorkeur voor ‘blauw’ water. Men drinkt water liever uit blauwe flesjes dan uit doorzichtige en ook de bodem van het lokale zwembad is blauw. We ervaren blauw water als schoon en prettig en gaan dan ook massaal op vakantie naar plekken waar de zee blauw is.

Een veelvoorkomende misvatting is dat de zee blauw is door de weerkaatsing van de blauwe hemel. Dit zou betekenen dat de Noordzee op een heldere, zonnige dag net zo helderblauw zou moeten zijn als in de Cariben: wat overduidelijk niet het geval is. De echte reden is iets ingewikkelder. Het heeft er mee te maken dat de zon licht uitstraalt in verschillende golflengtes en watermoleculen blauwe golflengtes het minst absorberen. Alle andere kleuren worden wel geabsorbeerd door de watermoleculen waardoor enkel de kleur blauw zichtbaar blijft. Hoe meer watermoleculen, hoe blauwer dus het water. Daarnaast zijn andere factoren van invloed zoals de bodem van de zee en de hoeveelheid plankton. Een grote hoeveelheid plankton zorgt voor een groenere gloed. De Noordzee is hoofdzakelijk groenbruin vanwege de hoeveelheid plankton in combinatie met het sediment, namelijk klei en zand. De kleur van de zee zegt dus in beginsel niets over de kwaliteit van het water!

Toch zou ik graag in deze (foutieve) beeldspraak blijven hangen en de vraag stellen hoe we de zee blauw kunnen houden. De problematiek rondom plastic begint namelijk ernstige vormen aan te nemen. Niet alleen zijn dieren het slachtoffer van onze plasticconsumptie, wij zijn dat zelf (onbewust) ook. Doordat plastic in onze voedselketen terecht is gekomen, eten wij als mensen onze eigen plastic – in de vorm van micro- en nanoplastics – in theorie zelf weer op. Bovendien zijn er ook andere vormen van vervuiling die de helder blauwe kleur van de zee op jouw vakantiebestemming ernstig bedreigen.

De huidige vicevoorzitter van de Europese Commissie, Frans Timmermans, spreekt zich het laatste jaar steeds meer uit over het terugdringen van de hoeveelheid plastic. Recent presenteerde hij de beleidsplannen van de Europese Unie die ervoor moeten zorgen dat het voor bedrijven minder aantrekkelijk wordt om plastic te gebruiken. In deze ‘Single-use Plastics’ Richtlijn worden een aantal maatregelen genomen. Ten eerste worden sommige plastic producten verboden onder de voorwaarde dat er technisch gezien alternatieve materialen beschikbaar zijn waarmee hetzelfde product kan worden geproduceerd. Denk hierbij aan plastic rietjes, wattenstaafjes, bekertjes etc. Ten tweede worden alle lidstaten verplicht om bepaalde doelstellingen te halen met betrekking tot het terugdringen van de landelijke plasticconsumptie. Ten derde komen er financiële prikkels voor bedrijven welke ervoor moeten zorgen dat het produceren van plastic duurder wordt. Producenten van plastic zouden dan bijvoorbeeld moeten meebetalen aan het afvalbeheer en worden financieel gestimuleerd om te innoveren naar duurzamere materialen. De vierde maatregel betreft een doelstelling voor lidstaten om minimaal 90% van alle verkochte plastic flessen in te zamelen. In Nederland worden plastic flesjes bijvoorbeeld ingezameld door statiegeld, maar andere innovatieve manieren om flesjes in te zamelen zullen nodig zijn om deze doelstelling ook daadwerkelijk te halen. De vijfde maatregel betreffen nieuwe verpakkingsregels. Zo moeten er op plastic verpakkingen komen te staan hoe en waar de verpakking moet worden weggegooid. Bovendien komen er waarschuwingsteksten op plastic verpakkingen over de negatieve effecten van plastic op de natuur. De zesde, en laatste, maatregel betreft een verplichting voor lidstaten om bewustwordingscampagnes te starten om consumenten ertoe te bewegen de juiste keuzes te maken.

Het moge toeval zijn dat de Europese vlag blauw gekleurd is, deze nieuwe richtlijn laat echter niets aan het toeval over. De Europese Unie zet met deze richtlijn een stap in de goede richting om de plasticproductie terug te dringen én – niet onbelangrijk- onze vakantiestranden schoon en zeeën helderblauw te houden!


Tags

EU Blauw Europese Commissie zee milieu vervuiling

Discussie

Relevante artikelen