Grootste klimaat protest ooit: waarvoor precies?

door:
Afgelopen vrijdag werd het grootste klimaat protest ooit gehouden. Wereldwijd gingen scholieren en studenten de straat op voor het klimaat. In totaal vonden er in meer dan 150 landen meer dan 5.000 acties plaats. Maar waarvoor protesteren de scholieren precies?

De wereldwijde klimaat staking was naar aanleiding van de VN-klimaattop die gisteren in New York plaatsvond. Meer dan 60 wereldleiders kwamen hierbij bijeen. Op 4 november 2016 is het Akkoord van Parijs in werking getreden wat in 2021 van kracht gaat. Het akkoord is door 195 landen ondertekend. Dit akkoord wil de opwarming van de aarde zo veel mogelijk minimaliseren. In het akkoord staat dat de aarde met niet meer dan twee graden Celsius mag opwarmen. Het verdrag eist van ieder lidstaat dat zij ambitieuze nationale klimaatplannen opstelt om de uitstoot van fossiele brandstoffen te beperken waarvan het daaropvolgende plan nog ambitieuzer moet zijn.[1] Echter, de realiteit is dat er aan de uitwerking van de plannen nog veel te wensen overlaat en hiermee de beoogde doelen van het klimaatakkoord niet behaald zullen worden. Zo zijn er een aantal landen, zoals Rusland en Turkije die het verdrag nooit geratificeerd hebben. De Verenigde Staten hebben zich in 2017 helemaal teruggetrokken uit het klimaatakkoord.[2] De landen die wel meedoen, beschikken niet over plannen die ambitieus genoeg zijn om de opwarming daadwerkelijk onder de twee graden Celsius te houden. Zo hebben China en India geïnvesteerd in plannen om een deel van hun energie uit niet-fossiele brandstoffen te halen. Echter, ze zijn wel van plan nieuwe kolencentrales te bouwen.[3] Dit is de reden dat de wereldleiders gisteren in de klimaattop met nieuwe actieplannen moesten komen die verder gingen dan de originele plannen.[4] Secretaris-generaal Guterres hoopte dat het bijeenbrengen van wereldleiders na een zomer van hittegolven, bosbranden en orkanen het gevoel van urgentie zou vergroten, zodat landen hun uitstoot sneller afbouwen en meer geld gaan steken in het VN-klimaatfonds.[5] Op de politieke agenda’s van de lidstaten staat het klimaat niet altijd bovenaan, maar veel inwoners trekken het zich wél aan. Daarom gingen honderdduizenden kinderen de straat op om te demonstreren voor een meer daadkrachtige aanpak.[6]

De klimaat staking is geïnitieerd door de Zweedse activiste Greta Thunberg (16 jaar), die vorig jaar begon met spijbelen voor een beter klimaat. Op de Klimaatconferentie van Katowice (Polen) 2018 verweet ze de huidige wereldleiders "de toekomst [red. van hun kinderen] te stelen waar ze bijstaan”.[7] Haar actie vond wereldwijd navolging, waaronder deze wereldwijde staking.[8]  Greta Thunberg gaf gisteren aan het begin van de klimaattop een speech. Thunberg verweet de wereldleiders onder meer dat ze alleen maar praten over geld en economische groei en gaf aan ervan overtuigd te zijn dat ze de ernst van het probleem nog steeds niet begrijpen.[9] Mark Rutte zegt dat het heel mooi is dat kinderen zo actief en betrokken zijn. “Dat verplicht mij en andere mensen in de politiek om ook iets te doen.[10] 

Nederland was gisteren ook aanwezig bij de klimaattop in New York met premier Mark Rutte en de ministers Sigrid Kaag van Buitenlandse Handel en Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur. Mark Rutte heeft ons klimaatakkoord gepresenteerd.[11] Ons klimaatakkoord bevat onder anderen het stimuleren van het poldermodel. Polderen staat voor het Nederlandse consensusmodel. Werkgevers, vakbonden en de overheid zitten met elkaar aan tafel om te overleggen en samen tot praktische oplossingen te komen.[12] Polderen levert vaak een beter resultaat op, omdat er van alle kanten wordt samengewerkt in plaats van dat er iets eenzijdig wordt opgelegd.[13] “Het duurt misschien wel lang, maar als je eenmaal uitgepraat bent gaat de uitvoering veel sneller. Een breed draagvlak is essentieel voor goed klimaatbeleid”, aldus Mark Rutte.[14] Daarbij heeft Minister Kaag een plan gelanceerd om arme landen te helpen bij het opstellen van klimaatplannen en Minister van Nieuwenhuizen reclame gemaakt voor de Nederlandse expertise inzake klimaatadaptatie, zoals kustbescherming bouwen met dijken of een natuurlijk rif. Nederland heeft adaptatie (aanpassing aan extreem weer) tot internationaal speerpunt gemaakt.[15]

De politiek en het klimaatakkoord blijft een lastige kwestie. Sommige landen geven er veel prioriteit aan en andere landen keren het probleem de rug toe. De stakingen laten in ieder geval zien dat de problematiek een breed draagvlak heeft onder de inwoners van landen over de hele wereld. Of het invloed heeft gehad op de klimaatplannen van wereldleiders zullen we nooit weten. De stakingen hebben in ieder geval de aandacht gevestigd op het probleem. Opkomen waarvoor je staat is nooit nutteloos. Of we na de wereldwijde klimaat staking en de klimaattop wel de doelstellingen van het klimaatakkoord zullen behalen, zal de toekomst ons moeten leren.

 

[1] B. den Hond 21 september 2019, ‘De VN-klimaattop moet nog beginnen maar jongeren hebben de toon al gezet.’ Trouw (www.trouw.nl).

[2] A. Wijn 23 september 2019, ‘Klimaattop in New York: Wat wordt besproken en wat levert het op?’ Linda´ (www.linda.nl).

[3] HLN 23 september, ‘Greta Thunberg pakt met boze speech wereldleiders aan: “Jullie hebben mijn jeugd gestolen met jullie lege woorden, jullie hebben gefaald”’ HLN (www.hln.be).

[4] B. van Raaij 20 september 2019, ‘De straat roept om actie, wat doen de wereldleiders? Zes vragen over de klimaattop in New York’ De Volkskrant (www.volkskrant.nl).

[5] Idem.

[6] M. Persson 20 september 2019, ‘Politisering klimaatkwestie is ook in New York merkbaar en teruggebracht tot typisch Amerikaanse vragen’ De Volkskrant (www.volkskrant.nl).

[7] G. Thunberg 13 december 2019, ‘You Are Stealing Our Future: Greta Thunberg, 15, Condemns the World’s Inaction on Climate Change’ Democracy Now! (www.democracynow.org).

[8] NOS 20 september 2019, ‘Derde wereldwijde klimaatstaking: honderdduizenden op de been’ NOS (www.nos.nl).

[9] NOS 23 september 2019, ‘VN-klimaattop begonnen met emotionele speech van Greta Thunberg’ NOS (www.nos.nl).

[10] Idem.

[11] F. Staver 14 september 2019, ‘Klimaatgezant Marcel Beukeboom: Deze top wordt anders.’ Trouw (www.trouw.nl).

[12] W. Zweers 19 september 2016, ‘Van Geel: klimaat heeft poldermodel nodig’ Klimaatnieuws (www.klimaatnieuws.nl).

[13] NOS 30 november 2012, ‘Wat is polderen ook alweer?’ NOS (www.nos.nl).

[14] M. Persson 23 september 2019, ‘Optimisme wereldleiders bij klimaattop stuit op woede van klimaatactivist Greta Thunberg’ De Volkskrant (www.volkskrant.nl).

[15] F. Staver 14 september, ‘Klimaatgezant Marcel Beukeboom: Deze top wordt anders.’ Trouw (www.trouw.nl).


Discussie