Het recht om offline te zijn

door:
De werkdruk neemt de laatste jaren toe. Het percentage ziekmeldingen wegens psychische klachten is in vier jaar tijd zelfs verdubbeld. Burn-outs zijn tegenwoordig geen uitzondering meer. Vakbond FNV ziet de opkomst van flexibel werken en het continue bereikbaar zijn als belangrijkste oorzaak.[1] We werken steeds vaker buiten de reguliere kantoortijden. Het mobiele tijdperk zorgt ervoor dat met elkaar communiceren steeds makkelijker wordt. Even een appje hier, een mailtje daar. Als gevolg ervaren mensen meer stress en zijn ze ook thuis steeds vaker nog met werk bezig. Dit gebeurt volgens het CBS voor een grote groep zelfs dagelijks, zowel ’s avonds als ’s nachts wordt doorgewerkt en wordt verwacht dat men bereikbaar is. De werktelefoon gaat zelfs mee op vakantie.

Hoe komt dit? In Nederland kennen we niet zoiets als recht op vrije tijd als het gaat om bereikbaar zijn buiten werktijd. Hierdoor hebben werkgevers veel speelruimte en is het moeilijker om als werknemer nee te zeggen tegen eventuele eisen. In Frankrijk hebben ze dit recht wel. In 2017 is dit recht aangenomen en zijn er wettelijke maatregelen opgesteld wanneer bedrijven in overtreding zijn. Fransen mogen buiten werkuren hun e-mails, sms’jes en andere elektronische mededelingen volledig negeren. Volgens de maatregelen moest per bedrijf besloten worden hoe dit werd geregeld. Het bedrijf is verplicht richtlijnen op te stellen waarin het recht om offline te zijn, is vastgelegd.[2] Tot dusver werd er echter nooit ingegrepen wanneer een bedrijf deze regels overtrad. Werknemers met stress of een burn-out kunnen wel met het wetsartikel naar de rechter stappen en hun baas verantwoordelijk stellen.Dit gebeurde in 2018 en de werknemer werd in gelijk gesteld. Het recht om offline te zijn, bestaat nu dus écht in Frankrijk.[3]

Sommige landen hebben felle kritiek of dit Franse fenomeen. Zo vindt het Verenigd Koninkrijk het maar onzin. België heeft het voorbeeld van Frankrijk gevolgd. De PvdA vond het een goed idee om dit recht ook in Nederland door te voeren. Dit is alleen nog steeds niet gebeurd. [4] Wel is er een wetsvoorstel ingediend afgelopen december. De Arbeidstijdenwet die nu geldt biedt recht op 11 uur ‘rust’ per dag. De wet stamt alleen nog van voor de tijd van e-mail en apps. Hierdoor ontstaan er problemen en weten werknemers niet waar ze aan toe zijn. [5] Uiteraard blijven uitzonderingen altijd bestaan: denk bijvoorbeeld aan artsen of andere beroepen die spoed vereisen. De PvdA wil een nieuwe wet die beter aansluit bij de wereld van 2019. Laten we hopen dat deze er snel komt.


[1]  G. Plag, ‘De Nederlandse werkdruk is veel te hoog’, NPO1 2 oktober 2018  

[2]   F. Renout, ‘Franse werknemer krijgt recht om offline te gaan’, AD 2 januari 2017

[3]  De Standaard, ‘Werkdrukwet beschermt niet tegen jezelf’, NRC 5 januari 2017 

[4]  RTL, ‘PvdA wil recht op onbereikbaarheid na werktijd’, RTL Nieuws 1 februari 2017 

[5]J. Wiiteman,‘Hoe houd ik na werktijd mijn baas buiten de deur en waarom dat soms goed is’, Volkskrant 14 november 2018. 


Tags

werk workaholic offline overwerken burnout

Discussie