Het beruchte artikel 13: save the meme

door:
#saveyourinternet, #denyarticle13 en de petitie om memes te behouden zijn je vast niet ontgaan de afgelopen weken.[1]Dit had allemaal te maken met een voorstel van de Europese Unie om strenger toe te zien op copyright regels. Is er dan straks een mogelijkheid dat je zelfs memes niet meer legaal kunt delen via Facebook, Instagram of Twitter? Als het aan het Europees Parlement ligt wel. Er is namelijk een heuse meme-oorlog aan de gang tussen de EU en de makers van memes. Sinds 12 september ziet de wereld er anders uit, althans voor mensen die een passie hebben voor memes maken. Zij kunnen wel eens flink de dupe worden van het nieuwe artikel waar sinds kort over is gestemd in het Europees Parlement, artikel 13. Wat houdt dit artikel in? En kun je straks nog wel beste vrienden met iemand zijn als je diegene niet meer kunt taggen in memes?

Artikel 13 is op dit moment nog niet aangenomen. Wees daarom nog maar niet bang dat je favoriete meme van het internet verdwijnt. Wat is er dan wel aan de hand? Op 5 juli 2018 is er gestemd door het Europese Parlement voor een nieuwe richtlijn over auteursrechten. Er waren op dat moment echter nog veel tegenstanders, waardoor de wet er nog niet doorkwam. Gelijk kwam er vanuit de bevolking veel kritiek.[1]Op 12 september was er echter een nieuwe stemming, waarbij het idee positief werd ontvangen door het Europees Parlement. De meerderheid stemde voor strengere copyright regels. De wet is echter nog niet aangenomen op dit moment. Wel zou dit in de toekomst het hele internetgebruik kunnen veranderen. [2]

Wat houdt artikel 13 precies in? 

Het artikel van de richtlijn ziet op de auteursrechten. Dit betekent dat wanneer je een GIF’je plaatst op Facebook die een ander heeft gemaakt, Facebook hiervoor aansprakelijk wordt. Zowel jij als Facebook heeft namelijk niet het recht om deze beelden te delen. Op deze manier wordt Facebook dus aansprakelijk en zou zij de oorspronkelijke maker moeten betalen als mensen op haar platform werken delen. Door artikel 13 zou er dan een filter komen op zulke social media platforms, waarbij dit soort berichten worden verboden of geblokkeerd. Een voorbeeld hiervan is YouTube: zij gebruikt al een dergelijk systeem. De ontwikkeling daarvan heeft alleen wel elf jaar geduurd en is erg duur.[3]

Censuur

Er is veel kritiek geweest op de nieuwe regelgeving, omdat het zou lijken op censuur. In de huidige situatie kan iedereen van alles op social media posten en wordt er achteraf gekeken of de inhoud voldoet aan de eisen. Iemand die ziet dat zijn muziek gebruikt wordt op Facebook zonder toestemming of betaling kan dan dus achteraf klagen. In de nieuwe situatie zou dit niet meer kunnen. Een uitkomst zou je denken! Maar hoe zit het dan met al die grijze gebieden? Bijvoorbeeld filmpjes met uitlegwaar bepaalde muziek of plaatjes in voorkomen, maar die niet bedoeld zijn om geld mee te verdienen. Moeten zulke mensen ook betalen? Of denk aan de Nijntje cartoons, waar achteraf bepaald is dat het gebruik van de plaatjes geen schending was van het auteursrecht.[4]Zulke beelden zouden door de filter niet eens meer op internet verschijnen, terwijl de rechter heeft bepaald dat het dus wel degelijk mag. 

Wat betekent dit voor de toekomst?

Als het artikel wordt aangenomen heeft dit niet alleen gevolgen voor memes, maar ook voor andere afbeeldingen waar auteursrechtenaan verbonden zijn. Zo ga je de meeste gevolgen merken op Facebook en Instagram. Dit betekent niet dat kleinere sites er makkelijk van af komen, ook zij zullen een filter moeten plaatsen op de site die het mogelijk maakt dergelijke afbeeldingen te herkennen. [5]Heeft dit dan ook gevolgen voor mijzelf zal je denken? Jazeker! Op bijna elke afbeelding die je hebt gebruikt tijdens een essay of iets dergelijks zit auteursrecht. Daarnaast kan je ook geen links meer delen op social media met bepaalde inhoud en ook de social influencers die je zo graag volgt op Instagram zullen door deze nieuwe regelgeving minder speelruimte krijgen.

Op dit moment is er nog niks veranderd aan ons internetgebruik, maar dit zou dus sneller kunnen gebeuren dan je denkt. Of dan ook alle memes verdwijnen van het internet, is nog niet zeker. Maar tot die tijd: geniet ervan!


[1]T. Spekschoor, ‘Komt er in de Europese Unie een verbod op memes?’, nos.nl21 mei 2018

[2]Commissiedocument 593 van 2016 

[3]K. Collins, ‘Article 13: Europe’s hotly debated EU copyright law explained’, cnet.com5 juli 2018

[4]T. Riemens, ‘Felle kritiek op EU regels die einde van memes kunnen betekenen’, nos.nl13 september 2018

[5]M. Reynolds, ‘What is article 13? The EU’s divisive new copyright plan explained’, wired.uk17 september 2018 


Tags

europees parlement social media Europa memes savethememe censuur artikel13

Discussie

Relevante artikelen