Inkomsten: verkoop op Marktplaats niet naast bijstandsuitkering

door:
In Nederland zijn er 459.000 personen die een bijstandsuitkering uitgekeerd krijgen. [1]De bijstandsuitkering functioneert als een vangnet van de sociale zekerheid. Je hebt alleen recht op bijstand als je niet meer in je eigen levensonderhoud kunt voorzien, doordat je bijvoorbeeld geen of weinig inkomsten hebt. Het moet gaan om situaties, waarbij je zonder de uitkering, geen huur, eten drinken, kleding, ziektekostenverzekering, gas water en licht en kunt betalen.[2]Wanneer heb je nu precies recht op bijstandsuitkering en kun je dit recht verliezen door spullen te verkopen via Marktplaats?

Voorwaarden bijstandsuitkering 

Als bijstandsgerechtigde krijg je financiële hulp van jouwgemeente. De bijstandsgerechtigde heeft onder meer recht op een aanvulling van het inkomen tot een minimum loon. Het ontvangen van de uitkering is grond van de Participatiewet.  Dit houdt in dat je ook een tegenprestatie moet leveren. Er zijn een aantal verplichtingen waaraan de bijstandsgerechtigde moet voldoen. Ter illustratie heb ik een paar van die verplichtingen uitgelicht: 

  • Arbiedsverplichtingen. Aangeboden werk moet worden aanvaard en inspanning leveren om dit werk te behouden is ook geboden. Je moet bijvoorbeeld bereid zijn om te reizen als dit nodig is.
  • Re-intergratieplicht.  Om zo snel mogelijk weer betaald werk te krijgen moet je je houden aan gemaakte afspraken. Dit kan bijvoorbeeld door middel van bijscholing.
  • Correct gedragen bij de gemeente voor bijstandsuitkering 
  • Medewerkingsplicht.De gemeente kan onderzoek doen om vast te stellen of iemand nog recht heeft op rechtsbijstand. Hieraan moet je meewerken.
  • Inlichtingenplicht.Je moet de gemeente alle informatie geven over je financiële situatie. Nieuwe vormen van inkomsten dienen doorgegeven te worden.[3]

Bij het niet vervullen van een van deze verplichtingen, kan de bijstandsgerechtigde een lagere bijstandsuitkering krijgen, verplicht worden de uitkering geheel of deels terug te betalen of boetes opgelegd krijgen. 

Recente ontwikkeling in de rechtspraak 

Over de inlichtingenplicht is recent in de rechtspraak een interessante nadere invulling gegeven.[4]In deze zaak werd de bijstandsuitkering van Dounia ingetrokken, omdat zij de op haar rustende inlichtingenverplichting heeft geschonden door niets door te geven over haar handelsacitiveiten op Marktplaats. Dounia gebruikte als verweer dat zij het hier niet mee eens was: ‘Hier is sprake van incidentele verkoop van privegoederen’. 

In het algemeen is het voor bijstandsgerechtigden niet verboden om goederen, al dan niet via het internet, te verkopen. De opbrengst van incidentele verkopen van privégoederen wordt in beginsel niet als een vorm van inkomst aangemerkt en hoeft daarom ook niet gemeld te worden bij het uitkeringsorgaan. Dounia zou dus voor haar verkoop op Martkplaats niet de plicht hebben dit te informeren, omdat het niet gezien kan worden als een vorm van inkomsten. Een bijstandsgerechtigde zou dus gewoon op Marktplaats dingen kunnen verkopen zonder het recht op bijstand te verliezen.

De rechter (CRvB) heeft in deze zaak echter aangestipt, wanneer het verkoop via Martkplaats wel degelijk gemeld moet worden en gezien kan worden als een bron van inkomsten. Er werd besloten dat, anders dan Dounia had aangevoerd, in dit geval geen sprake is van incidentele verkoop van privegoederen. Dit overwoog de rechter op basis van de feiten on omstandigheden dat zij in 35 maanden tussen de een en tien advertenties per maand heeft geplaats op Martkplaats. Naast de duur van de periode waarin ze goederen ter verkoop heeft aangeboden, is met name van belang geweest hoe frequent ze advertenties heeft geplaats en de aard van de aangeboden goederen. Dounia bood auto’s en auto-onderdelen, snorscooters, telefoons, gereedschap en jacuzzi’s aan. 

Op basis van de duur, het aantal advertenties en het type goederen dat is aangeboden, gaat het niet om incidentele verkoop van privégoederen op een bescheiden schaal. Zij had daarom wel melding moeten maken van de opbrengsten die zij verkreeg door het verkopen van spullen op Martkplaats en heeft dus niet voldaan aan haar inlichtenplicht. 

Conclusie 

Een bijstandsuitkering krijgt je niet zomaar. Als bijstandgerechtigde blijf je plichten houden die je moet vervullen om je recht op de uitkering niet te verliezen. Een van die plichten is het uitkeringsorgaan op de hoogte houden van je financiële situatie. Uit recente rechtspraak blijkt dat een zakcentje bij verdienen door spullen te verkopen op Marktplaats in sommige gevallen wel degelijk gezien kan worden als een vorm van inkomen en kan leiden tot het verlies van bijstandsuitkering. Pas als bijstandgerechtigde dus op als je nog even die paar schoenen wilt verkopen op Martkplaats, het zou zomaar kunnen leiden tot het verlies van je uitkering. 


[1]Centraal Bureau voor de Statistiek. (2016, 24 augustus). Aantal mensen in de bijstand daalt verder. Geraadpleegd op 9 mei 2019, van https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2018/22/aantal-mensen-in-de-bijstand-daalt-verder+

[2]FNV. (z.d.). Bijstand: wanneer heb ik recht op een uitkering? Geraadpleegd op 9 mei 2019, van https://werkwacht.nl/artikel/bijstand/+

[3]Rijksoverheid. (2016, 23 februari). Wat zijn rechten en plichten in de algemene bijstand? Geraadpleegd op 9 mei 2019, van https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/bijstand/vraag-en-antwoord/wat-zijn-mijn-rechten-en-plichten-in-de-bijstand+

[4]ECLI:NL:CRVB:2019:1383 


Discussie