Meldplicht verleden tijd voor Volkert van der Graaf

door:

Een van de meest spraakmakende moorden van de afgelopen 20 jaar is zonder twijfel de moord op Pim Fortuyn in 2002. Volkert van de Graaf werd hiervoor veroordeeld tot 18 jaar gevangenisstraf. Na twee derde van zijn straf te hebben uitgezeten, kwam Volkert van der Graaf in 2014 voorwaardelijk vrij. Zijn voorwaardelijke invrijheidsstelling kwam er onder andere op neer dat hij zich iedere zes weken moest melden. Op 29 mei 2018 heeft de rechter naar aanleiding van een door Van der Graaf aangespannen kort geding besloten dat deze meldplicht komt te vervallen.[1] Van der Graaf wil namelijk emigreren, hij komt in Nederland moeilijk aan een baan, en de rechtbank zag weinig tot geen recidivegevaar. De rechter heeft zijn oordeel gebaseerd op adviezen van de reclassering en het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie. Maar hoe zit het eigenlijk met de voorwaardelijke invrijheidsstelling?

In Nederland is de hoofdregel dat je twee derde van je straf moet uitzitten wanneer je een gevangenisstraf van meer dan een jaar opgelegd hebt gekregen. Van belang is ook dat je je netjes hebt gedragen voordat je voor een voorwaardelijke invrijheidsstelling in aanmerking komt.[2] Het idee hierachter is om de terugkeer in de samenleving soepel te laten verlopen. Indien je voorwaardelijk in vrijheid wordt gesteld, begint de zogeheten proeftijd.[3] Veroordeelden mogen tijdens hun proeftijd niet opnieuw een strafbaar feit begaan. Doen zij dit wel, dan kan de vervroegde vrijlating worden opgeheven. Deze voorwaarde geldt voor alle veroordeelden die voorwaardelijk in vrijheid worden gesteld. De rechter heeft ook nog de mogelijkheid om extra, bijzondere voorwaarden te stellen aan de voorwaardelijke invrijheidsstelling, bijvoorbeeld een contact- of locatieverbod, een behandeling bij verslavingszorg en in het geval van Volkert van der Graaf een meldingsplicht. Voor deze soorten voorwaardelijke invrijheidsstellingen zijn er ook verschillende proeftijden: de proeftijd voor de algemene voorwaarde en de proeftijd voor de bijzondere voorwaarden. De proeftijd voor de algemene voorwaarde is gelijk aan het restant van de straf, tenzij het resterende deel van de straf minder is dan 1 jaar, dan geldt een proeftijd voor de algemene voorwaarde van een jaar. De proeftijd voor de bijzondere voorwaarden wordt bepaald door het Openbaar Ministerie, maar zal nooit langer duren dan het restant van de straf.

Over de beslissing van de rechtbank om de meldingsplicht van Volkert van der Graaf op te schorten de juiste is, zijn de meningen verdeeld. De landsadvocaat geeft in een interview met de NOS zijn bedenkingen aan.[4] Volgens hem verloopt het contact tussen Volkert van der Graaf en de reclassering uiterst moeizaam. Tijdens de gesprekken communiceert hij nauwelijks; hij typt af en toe antwoorden op een computer. Dit zou een reden zijn om de controle over Volkert van der Graaf juist te behouden. De advocaat van Volkert van der Graaf noemt de meldplicht ‘heilloos en ineffectief’. Hij vindt de kans op recidive nihil en zegt dat Volkert van der Graaf graag juist naar het buitenland wil om daar werk te vinden. Er wordt momenteel door de landsadvocaat gezocht naar een mogelijkheid tot hoger beroep.

 

[1] ECLI:NL:RBDHA:2018:6244             

[2] Artikel 15 van het Wetboek van Strafrecht

[3] OM,  ‘Wat is voorwaardelijke invrijheidsstelling?’

[4] NOS, ‘Volkert van der Graaf vindt meldplicht heilloos en wil weg’


Tags

volkert van der graaf Meldplicht pim fortuyn

Discussie

Relevante artikelen