Pedofilie; Mag ik uwe excellentie nederig verzoeken om toestemming mij te laten castreren?

door:
Het kindermisbruik in de katholieke kerk blijkt een onthutsend massaal karakter te hebben. eerst ging het om de vs, toen om Ierland, waar het alleen al in het Bisdom dublin ging om honderden kinderen in de jaren 1976 tot 2004. Daarna kwam Duitsland en toen opeens honderden meldingen in Nederland. De globale onthullingen maken duidelijk dat we door het taboe rond pedofilie geen idee hebben hoe frequent het eigenlijk voorkomt, binnen en natuurlijk ook buiten de kerken.

Pedofilie kan verschillende oorzaken hebben. wanneer een volwassen persoon plotseling een pedofiele belangstelling krijgt kan hij een hersentumor hebben in de prefrontale hersenschors, temporale cortex of hypothalamus. Ook bij een frontotemporale dementie is het ontstaan van pedofilie beschreven. Een verandering van seksuele oriëntatie naar pedofilie is ook beschreven na een hersenoperatie wegens epilepsie, waarbij het voorste deel van de temporaalkwab werd verwijderd. Daarna kan er een seksuele ontremming ontstaan die het Klüver-Bucysyndroom wordt genoemd. In de VS is kort geleden nog een man die na zo’n operatie kinderporno ging downloaden tot 19 maanden cel veroordeeld! Pedofilie kan ook ontstaan na infecties van de hersenen, bij de ziekte van Parkinson, MS, diverse vormen van dementie, en hersentrauma’s.

Maar neurologische oorzaken voor pedofilie zijn een zeldzaamheid. Meestal gaat het om iemand die altijd al een fascinatie voor kinderen heeft gehad, en moet de oorzaak in de hersenontwikkeling in de baarmoeder en de vroege ontwikkeling na de geboorte worden gezocht. Onze genderidentiteit en seksuele oriëntatie (homo-, hetero- en biseksualiteit) worden bepaald door onze genetische achtergrond en de interactie tussen de geslachtshormonen van het kind en de zich ontwikkelende hersenen voor de geboorte.

Ook pedofilie lijkt te verklaren door genetische en andere vroege ontwikkelingsfactoren waardoor de hersenen een atypisch ontwikkelingstraject volgen en er vroeg in de ontwikkeling structurele hersenverschillen ontstaan. Zo kreeg ik een stamboom van een familie met in drie generaties drie pedofiele mannen. Bij eerstegraads-familieleden van pedofielen wordt in een hoog percentage (18%) deviant seksueel gedrag, zoals pedofilie, gevonden, wat ook op het bestaan van een genetische factor wijst. Bovendien zijn pedofielen als kind vaker seksueel misbruikt door volwassenen.

style=float:

Eind 2009 kwam de Noord-Ierse Sinn Féin-leider Gerry Adams naar buiten met het pijnlijke familiegeheim dat zijn vader zich aan zijn eigen kinderen had vergrepen, terwijl zijn broer ervan verdacht wordt diens dochter seksueel te hebben misbruikt. Of het misbruik als kind een oorzakelijke factor in de ontwikkeling van hun eigen pedofilie in volwassenheid is, of dat er een genetische factor in zulke families speelt, moet worden onderzocht.

Prof. Gajdusek (1923-2008) dacht dat misbruik als kind zich later kon uiten in pedofilie. Hij was indertijd immers zelf door zijn oom misbruikt. Deze geniale man studeerde natuurkunde, biologie, wiskunde en geneeskunde in Amerika. Ik had eens ‘de eer’ om voorzitter te mogen zijn in de VS toen de hypomane Gajdusek een lezing hield. Tot groot plezier van mijn collega’s had ik de grootst mogelijke moeite om hem te stoppen. Hij ratelde maar door. Gajdusek deed onderzoek naar de oorzaak van het massaal sterven van jonge demente vrouwen en kinderen aan de ziekte kuru in dorpen in het binnenland van Nieuw-Guinea in 1957. Dat was toen nog een Nederlandse kolonie en hij wist er de weg dankzij Nederlandse stafkaarten die hij van de afdeling Endocrinologie van prof. Dries Querido in Leiden had ontvreemd.

Gajdusek ontdekte dat de vrouwen en kinderen doodgingen als gevolg van kannibalisme. Ze hadden veel eerder van de hersenen van overwonnen vijanden gegeten, en hij wees een ‘slow virus’ aan als oorzaak. Later bleken dit besmettelijke eiwitten te zijn, prionen, zoals ook bij de gekkekoeienziekte. Hij kreeg in 1996 de Nobelprijs voor Geneeskunde. Hij nam echter uit Nieuw-Guinea en andere landen waar hij werkte niet alleen hersenweefsel mee voor verder onderzoek, maar ook 56 kinderen, meestal jongetjes. Wij vonden dat altijd een merkwaardige situatie. Hij nam ze in zijn huis op, liet ze leren, maar, zoals bleek uit een aanklacht van een man die als kind bij hem had geleefd, misbruikte hij die jongetjes ook. Hij moest voor een jaar de cel in, en overleed in 2008.

De mythe dat, wat betreft pedoseksualiteit, vrouwen onschuldig zouden zijn is achterhaald

style=float:

Een onderzoek naar het belang van allerlei mogelijke vroege ontwikkelingsfactoren voor het risico op het ontstaan van pedofilie ligt nu zeer voor de hand, maar wordt bemoeilijkt door het taboe dat er bestaat op pedofilie. Wie durft er in onze maatschappij voor uit te komen dat hij pedofiel is en mee te doen aan onderzoek naar de achtergronden ervan? De afgelopen jaren zijn de eerste structurele verschillen in de hersenen in relatie tot pedofilie gerapporteerd. Een studie met behulp van Magnetic Resonance Imaging (MRI) liet zien dat er minder grijze stof (= zenuwcellen) is in een aantal hersengebieden, zoals de hypothalamus, de Bed Nucleus van de Stria Terminalis (die een veranderde grootte heeft bij transseksualiteit en de amygdala. De amygdala is betrokken bij angst, seksueel en agressief gedrag. Bovendien bleek dat hoe kleiner de amygdala was, hoe groter de kans op pedofiele delicten.

Er zijn ook functionele verschillen in de hersenen van pedofielen gevonden. Blootstelling aan emotionele en erotische plaatjes van volwassenen veroorzaakte minder activatie van de hypothalamus en prefrontale cortex bij pedofiele mannen dan bij controles, wat overeenkomt met de verminderde seksuele interesse van pedofielen in volwassen personen. Veroordeelde pedofielen bleken meer amygdala-activatie te vertonen dan controles als reactie op plaatjes van kinderen. Ook was er, door mannen in een functionele scan plaatjes te laten zien van mannen, vrouwen, meisjes en jongens, door verschillen in hersenactiviteit, op groepsniveau een heel goed onderscheid te maken tussen homoseksuele mannen, heteroseksuele mannen, en pedofiele mannen die op jongens of meisjes vielen. We moeten echter wel bedenken dat het onderzoek ven van pedoseksuelen voornamelijk een kleine geselecteerde groep van betreft. Het grootste deel weet zijn impulsen te beheersen, pleegt geen delict en wordt dan ook niet bestudeerd.

Seksueel misbruik is schadelijk voor kinderen en wordt gestraft om de maatschappij genoegdoening te geven en om herhaling te voorkomen. Dat laatste is een probleem, want hoe verander je gedrag dat in de vroege ontwikkeling geprogrammeerd is in de hersenen? Men heeft indertijd ook al van alles geprobeerd om homoseksuele mannen in heteroseksuelen te veranderen maar zonder enig succes. Hetzelfde geldt voor pedofielen. Tegen een 60-jarige heteroseksuele pedoseksuele dominee werd nog niet zo lang geleden door de Utrechtse rechtbank tien maanden cel geëist, maar de rechter liet hem na veel wikken en wegen gaan met een taakstraf. Dat is wel eens anders geweest.

In een sfeer gevoed door een onduidelijke mix van argumenten, met aspecten van eugenetica, straf, bescherming van de maatschappij en repressie van homoseksualiteit, zijn ook in Nederland castraties uitgevoerd bij pedoseksuele mannen. In de periode 1938 tot 1968 werden in ons land ten minste 400 manlijke seksuele delinquenten ‘vrijwillig’ gecastreerd. Deze praktijk was niet per wet geregeld. Het betrof tbs’ers die de keuze’ kregen tussen levenslange opsluiting of vrijwillige castratie. Zij moesten een standaardbrief naar de minister van Justitie sturen: ‘Mag ik Uwe Excellentie nederig verzoeken om toestemming mij te laten castreren?’

style=float:

Tot 1950 bestond 80% van de gecastreerde mannen uit pedoseksuelen, waarbij het extra problematisch was dat er een hoge leeftijdsgrens van 16 jaar gehanteerd werd voor seksuele rijpheid. In Duitsland werden chirurgisch beschadigingen in de hypothalamus van pedofielen aangebracht, in de verwachting dat daardoor de seksuele oriëntatie zou veranderen. Deze hersenoperaties zijn nooit op een wetenschappelijke wijze gedocumenteerd. Tegenwoordig neemt het aantal tbs’ers dat chemisch gecastreerd wordt toe. Dit is libidoremming met een stof die de werking van testosteron tegengaat. Het kan voor sommigen een opluchting zijn dat niet alles meer in het teken van seks staat. Het is echter zorgelijk dat tbs’ers chemisch worden gecastreerd omdat anders een verlofaanvraag in Den Haag wordt afgekeurd. Deze stoffen zijn zeker niet voor iedere zedendelinquent geschikt, en de bijwerkingen, zoals de ontwikkeling van borsten, vetzucht en botontkalking, zijn fors.

Er zijn functionele verschillen in de hersenen van pedofielen

De Utrechtse pedoseksuele dominee mag zich dus gelukkig prijzen met de andere tijd waarin wij leven. De rechter was wel degelijk beducht voor herhaling, en terecht. Maar hij dacht dat het voorarrest van anderhalve maand een goede waarschuwing was, en dat een langdurige voorwaardelijke straf samen met een taakstraf beter zou werken dan een langdurige celstraf. Of dat zo is, zullen we nooit weten, omdat Justitie geen traditie heeft wat betreft het onderzoek naar de effectiviteit van haar straffen. Helaas heeft de geneeskunde ook nog geen traditie wat betreft onderzoek naar de factoren die tijdens de vroege ontwikkeling pedofilie kunnen veroorzaken.

Het doorbreken van het taboe op zulk onderzoek zou inzicht kunnen geven in de factoren die pedofilie tijdens de ontwikkeling veroorzaken en in de beste methoden om de pedofiele impulsen te kunnen beheersen en recidiven te voorkomen. Zo zou alle betrokkenen veel leed bespaard kunnen blijven. Dat geldt ook voor vrouwelijke pedofielen. De mythe dat, wat betreft pedoseksualiteit, vrouwen onschuldig zouden zijn is achterhaald. Seksueel misbruik van kinderen door vrouwen betreft meestal moeders die hun eigen jonge kinderen misbruiken. De slachtoffertjes zijn voor het grootste deel meisjes en gemiddeld zo’n 6 jaar oud. De moeders zijn vaak arm, laag opgeleid en hebben veelal psychische problemen zoals mentale retardatie, psychosen en verslaving.

Een initiatief in Canada heeft laten zien dat we de bestaande situatie ook met simpele middelen sterk kunnen verbeteren. Daar worden pedoseksuelen na hun detentie opgevangen door een groep vrijwilligers. Het sociale netwerk dat zo ontstaat, zorgt voor een sterke vermindering van het aantal recidiven. Dit is zoveel beter dan wat er in Nederland gebeurde, waar een pedoseksueel eind 2009 eerst door de Eindhovense burgermeester uit zijn stad werd geweerd en vervolgens ook een gebiedsverbod kreeg voor de Utrechtse Heuvelrug. De man woont nu in zijn auto en trekt van parkeerplaats naar parkeerplaats. Dat is vragen om problemen. Maar ook Nederland is nu het Canadese initiatief uit aan het proberen.

Een andere mogelijkheid om kindermisbruik te voorkomen zou het verstrekken zijn van slim gemaakte nepkinderporno waarvoor geen kinderen misbruikt zijn. Prof. Milton Diamond, een bekende seksuoloog uit Hawaï heeft goede aanwijzingen dat dit gunstig uit kan werken. Het zal echter wel even moeite kosten om de autoriteiten van zo’n innovatief idee te overtuigen.

Dit artikel is een bewerking van hoofdstuk IV ‘Seksuele Differentiatie van de hersenen in de baarmoeder’, uit hoet boek van Dick Swaab ‘Wij zijn ons brein: van baarmoeder tot Alzheimer’, Amsterdam: Uitgeverij Contact 2011.

Uit: Fiat Justitia, jaargang 25, nummer 3, juni 2013.