Red de rechtsbijstand! Advocaten protesteren massaal op het Binnenhof

Donderdag 1 februari jl. hebben bijna 400 advocaten in toga geprotesteerd bij de Tweede Kamer in Den Haag. Het protest was gericht tot de minister voor rechtsbescherming, Sander Dekker. De minister is namelijk niet van plan om meer geld vrij te maken voor de financiering van gesubsidieerde rechtsbijstand. Volgens de protesterende advocaten is extra geld hard nodig om de kwaliteit van de gesubsidieerde rechtsbijstand op orde te houden en de rechtsbijstand toegankelijk te maken voor iedereen. Hoe zit het eigenlijk met de gesubsidieerde rechtsbijstand in Nederland?

Nederland behoort tot de top 5 van de landen met de beste rechtsstelsels, wereldwijd.[1] Punten waar Nederland hoog op scoort zijn onder andere de afwezigheid van politieke invloed op de rechtspraak, corruptie en discriminatie en de goede toegankelijkheid tot de rechter. Dat laatste punt komt nu in het gedrang. Door minder geld uit te trekken voor het subsidiƫren van rechtsbijstand, kunnen advocaten minder tijd vrijmaken om bijstand te verlenen bij zaken op toevoeging. Dit wordt aangehaald door Commissie Van der Meer, onder leiding van rechter Herman van der Meer. Deze commissie is van mening dat het huidige systeem wat betreft de financiering van gesubsidieerde rechtsbijstand te kort schiet en dat dit niet ten goede komt aan de vrije toegang tot het recht.

In Nederland wordt de vrije toegang tot het recht gewaarborgd in artikel 18 van de Grondwet:

 

1. Ieder kan zich in rechte en in administratief beroep doen bijstaan.

2. De wet stelt regels omtrent het verlenen van rechtsbijstand aan minder draagkrachtigen.

 

Er zijn twee vormen van gesubsidieerde rechtsbijstand, namelijk de rechtsbijstand bij het Juridisch Loket (kosteloos) en het recht op een toevoeging (hiervoor is wel een eigen bijdrage vereist).[2] Om aanspraak te maken op (een van) deze twee vormen, wordt een inkomens- en vermogenstoetsing verricht door de Raad voor Rechtsbijstand. Bij het recht op toevoeging worden in beginsel alleen de kosten voor een advocaat of mediator gedekt. Griffierechten en proceskosten worden niet gedekt, evenals de proceskosten van de wederpartij indien de zaak verloren wordt. Dat de gesubsidieerde rechtsbijstand belangrijk is, blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat er bijna 500.000 toevoegingen zijn toegekend in 2015. Echter houden advocaten aan dergelijke zaken vaak weinig over en kan er dus in een aanzienlijk aantal gevallen niet genoeg tijd worden vrijgemaakt voor het voeren van een degelijke verdediging. Onder andere SP-kamerlid Michiel van Nispen staat achter de gevoerde prostesten: ‘We kunnen advocaten niet vragen hun werk voor niets te doen.’’ Veel gehoorde geluiden zijn verder dat door de beperkte financiĆ«le bijdrage van de overheid aan de advocaten er een afname ontstaat in het aantal sociale advocaten. Met name bij complexe toevoegingszaken wordt er nauwelijks iets overgehouden vanwege het hoge aantal uren dat moet worden gemaakt.

 

Minister Sander Dekker is het eens met de advocaten dat het huidige systeem te wensen overlaat. Echter ziet hij het verstrekken van een hogere bijdrage niet als een oplossing. Volgens hem moet het gehele systeem vernieuwd worden en hij wenst dit te doen in overleg met advocaten, verzekeraars en burgers. Als voorbeeldoplossing noemt hij het beperken van het aantal toevoegingszaken. De Commissie Van der Meer is echter van mening dat met het verhogen van de financiering met 127 miljoen euro het probleem opgelost zou kunnen worden.[3] Deze 127 miljoen euro zou ervoor zorgen dat de sociale advocatuur een eerlijk salaris zou krijgen voor het werk dat zij levert. Minister Dekker komt later dit jaar met nieuwe voorstellen.

 

 

[1] Redactie Rechtspraak 2016

  www.rechtspraak.nl 22-10-2016 (Rechtspraak Nederland handhaaft positie in wereldtop)

 

[2] Ministerie van Justitie en Veiligheid 2018

  www.rijksoverheid.nl geraadpleegd op 05-02-2018 (Gesubsidieerde rechtsbijstand)

 

[3] Redactie Advocatenblad 2017

  www.advocatenblad.nl 25-10-2017 (Van der Meer: 127 miljoen extra voor rechtsbijstand)


Discussie

Relevante artikelen