Terrorismebestrijding in Afghanistan?

door:
Vaak wordt beweerd dat het optreden van de Amerikanen en hun bondgenoten in Afghanistan, waarvan de Nederlandse aanwezigheid aldaar een onderdeel vormt, van essentiële betekenis zou zijn voor de bestrijding van het terrorisme. Zo verklaarde de Afghaanse ambassadeur in Brussel, Humayun Tandar, op de Nederlandse televisie dat Nederland, door militairen naar Uruzgan te sturen, zou kunnen vermijden dat er bommen exploderen in de Rotterdamse en Amsterdamse metro. Wie daar even over nadenkt en zich afvraagt op welke wijze de meest geruchtmakende terroristische aanslagen van de laatste jaren zijn georganiseerd, zal zich direct realiseren dat dit de grootst mogelijke onzin is.

20092212img1.jpg

Natuurlijk is het waar dat het Talibanregime aan Osama bin Laden in het verleden de gelegenheid heeft geboden in Afghanistan een omvangrijke organisatie op te bouwen die potentiële terroristen opleidde. Die organisatie is door de Amerikanen in het najaar van 2001 vernietigd. Dat Amerikaanse optreden was geheel terecht en internationaal gelegitimeerd. Jammer genoeg deden de Amerikanen hun werk zo incompetent dat Bin Laden en zijn belangrijkste medewerkers alsmede de top van de Taliban konden ontsnappen. Het zou echter een misvatting zijn te denken dat het internationale terrorisme afhankelijk was of is van het Al Qaidanetwerk in Afghanistan. Het is mogelijk dat de meest effectieve terroristische aanslag ooit, die op de Twin Towers en het Pentagon, in Afghanistan bedacht is, maar zeker is dat allerminst. Zeker is wel dat de voorbereidingen voor die aanslag zijn getroffen in Hamburg en op vliegscholen in de Verenigde Staten.

Aanvankelijk was na 11 september de veronderstelling dat Al Qaida een hecht georganiseerd bedrijf was, dat op korte termijn in staat moest worden geacht een reeks van enorme aanslagen te plegen, mogelijkerwijze zelfs met gestolen massavernietigingswapens. De meest apocalyptische voorspellingen deden de ronde. In de afgelopen jaren is daar zoals bekend niets van gebleken. Of Al Qaida ooit wel zo hecht georganiseerd is geweest, is zeer de vraag. Nu menen deskundigen in ieder geval dat Al Qaida een heel andere rol vervult. Al Qaida en zijn charismatische leider worden veel meer gezien als een bron van radicale ideologische inspiratie. In de gehele islamitische wereld beschouwen radicale jongeren de bebaarde holbewoner als hun messias in de strijd tegen het verdorven westen. Aan deze nieuwe ideologische dynamiek heeft de volkomen overbodige Amerikaanse interventie in Irak een hoogst ongelukkige bijdrage geleverd.

De terroristische aanslagen die sinds 11 september 2001 zijn gepleegd, waren zeker geïnspireerd door Al Qaida, maar de organisatorische betrokkenheid van Al Qaida bij die aanslagen was op zijn minst onduidelijk. Plaatselijk initiatief schijnt op zijn minst een even belangrijke rol te hebben gespeeld. Hoewel er bij de diverse aanslagen op Bali, in Madrid en in Londen honderdenslachtoffers zijn gevallen, was de techniek die bij deze aanslagen werd gebruikt simpel. Iedereen met enige handigheid en scheikundige kennis kon de gebruikte bommen vervaardigen. De zelfmoordaanslagen werden uitgevoerd door jonge mannen die ter plaatse waren geboren of in ieder geval daar al jaren hadden gewoond. Al met al een volkomen ander scenario dan ons in de nasleep van 9/11 was voorgehouden; het waren bepaald geen superieure, hoog opgeleide terroristen met hightechapparatuur.Deze hele ontwikkeling heeft zowel positieve als negatieve consequenties. De lokale terroristen met hun in huisvlijt vervaardigde apparatuur kunnen weliswaar aanzienlijke schade aanrichten, maar hun activiteiten vormen geen wezenlijke bedreiging voor onze samenleving, zoals de aanvankelijk verwachte, centraal geleide superterroristen wel zouden hebben gedaan. De bestrijding van het lokale terrorisme is echter beduidend lastiger. Militair optreden in Afghanistan, laat staan in Irak, levert geen enkele bijdrage aan de bestrijding van het terrorisme zoals zich dat de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. Als wij het terroristische gevaar willen bestrijden kunnen wij ons geld beter besteden aan een effectievere opsporing van radicaal-islamitische jongeren in Nederland, liefst goed gecoördineerd in Europees verband, dan aan militair optreden in Afghanistan.

Uit: Fiat Justitia, 2009, jaargang 22, nummer 1.


Tags

amerika terrorisme oorlog 9/11 al-qaeda aanslagen afghanistan

Discussie