Vacatures wetenschappelijk personeel TU/e voorlopig uitsluitend voor vrouwen: rechtvaardig of discriminatie?

door:
De Technische Universiteit van Eindhoven heeft het laagste aantal vrouwelijke hoogleraren in Nederland. In 2018 stond de TU/e onderaan het lijstje Nederlandse universiteiten in deMonitor Vrouwelijke Hoogleraren. Er waren toen 12,6% vrouwelijke hoogleraren werkzaam. De doelstelling van de universiteit is om dit te verhogen naar 20%.[1]Daarom gaat de TU/e vanaf 1 juli de vacatures voor het vaste wetenschappelijke personeel uitsluitend openstellen voor vrouwen. Zo zal de verhouding tussen mannen en vrouwen meer in balans komen.[2]Dinsdag 17 juni heeft het college van bestuur van de universiteit deze maatregel bekend gemaakt bij alle medewerkers en studenten.[3]Is het echter wel toegestaan om bij vacatures onderscheid te maken tussen mannen en vrouwen? Is het niet gewoonweg discriminatie?

Irène Curie Fellowship-programma

In 1935 won Irène Curie de Nobelprijs voor de Scheikunde. Daarnaast was ze een actief voorvechter van vrouwenrechten in onderwijs en wetenschap. Zij is de dochter van de beroemde wetenschapper Marie Curie, de eerste vrouwelijke Nobelprijswinnaar. Frank Baaijens, de rector magnificus van de TU/e, geeft aan dat Irène Curie symbool staat voor de volgende generatie vrouwelijke wetenschappers die de Universiteit van Eindhoven wil aantrekken.[4]Het nieuwe Fellowship-programma van TU/e is vernoemd naar Irène Curie. Het programma houdt in dat de vacatures voor wetenschappelijk personeel het eerste half jaar enkel openstaan voor vrouwen. Dit geldt het komende anderhalf jaar voor 100% van de vacatures. Daarna kijkt de universiteit per jaar of het percentage moet worden bijgesteld. Indien binnen het half jaar geen vrouwelijke kandidaat is gevonden, wordt de vacature opnieuw opengesteld buiten het programma om. Er geldt dan nog steeds dat minimaal één vrouwelijke kandidaat en één mannelijke kandidaat moet worden voorgedragen door de sollicitatiecommissie. De TU/e wil dat minimaal 50% van alle nieuwe universitaire (hoofd)docenten vrouw is. Het Irène Curie Fellowship-programma gaat minimaal 5 jaar lopen. In deze jaren zijn er ongeveer 150 banen die op opgevuld moeten worden.[5]

Fellow Startpakket

Elke vrouw die wordt aangenomen wordt een Irène Curie Fellow genoemd.[6]Zij krijgt een startpakket op maat. Het bestuur van de TU/e stelt voor elke Fellow van dit programma een ton extra beschikbaar voor eigen onderzoek. Verder is er voor deze vrouwen een speciaal mentoringprogramma, waarin elke vrouw een mentor krijgt aangewezen.[7]

Waarom meer vrouwen?

Baaijens stelt in het programma WAKKER op Omroep Brabant radio dat ‘zachte maatregelen’ de afgelopen jaren niet hebben geleid tot het gewenste resultaat. Hij geeft aan dat tijdens een sollicitatieprocedure meestal in het onderbewuste toch voor mannelijke wetenschappers wordt gekozen. De vrouwen hebben hierdoor een soort ‘achterstand’. Door het Irène Curie Fellowship-programma wordt deze achterstand omgebogen tot een voorsprong voor de vrouwen.[8]Rector Frank Baaijens zegt verder over deze kwestie: “We hechten veel belang aan gelijke rechten en kansen voor vrouwen en mannen. Het is al langer bekend dat een divers personeelsbestand beter functioneert. Het leidt tot betere strategieën, meer creatieve ideeën en snellere innovatie.”[9]

Mag dit?

Volgens Frank Baaijens is het gericht werven van vrouwen toegestaan. De TU/e heeft vergelijkbare programma’s aan andere universiteiten als referentiekader genomen. Aan de Rijksuniversiteit Groningen is het Rosalind Franklin Fellowship bijvoorbeeld ook enkel voor vrouwen bestemd. Dit geldt mede voor het Delft Technology Fellowship aan de TU Delft. Het College van de Rechten van de Mens heeft in 2012 het Technology Fellowship van de TU Delft, wat wederom alleen bestemd is voor vrouwen, goedgekeurd.  In Delft was de achterstand van vrouw zo groot dat er gelijkheid gecreëerd moest worden.[10]Europese wetgeving staat het volgens de universiteit dus toe om gericht vrouwelijk personeel te werven.[11]Er zitten wel haken en ogen aan het uitsluitend opstellen van vacatures voor vrouwen. Op deze manier krijgen vrouwen wellicht enkel de baan omdat ze ‘vrouw’ zijn. Er wordt namelijk eerst gekeken of de sollicitant een vrouw is voordat er naar de kwaliteiten van deze persoon wordt gekeken. Is het voor de vrouw dan nog wel prettig om deze baan te krijgen?[12]Moet niet de meest geschikte persoon voor een functie worden gekozen? Leidt dit er bovendien niet toe dat er straks ook buitenlanders of homoseksuelen mogen worden uitgesloten voor bepaalde banen? Het zorgt in ieder geval voor voer voor discussie.


[1]Ellen de Bruin, NRC: ‘Tu Eindhoven wil alleen nog vrouwen aannemen’, 17 juni 2019. 

[2]Eindhoven University of Technology, ‘Vacatures wetenschappelijke staf TU/e voorlopig alleen voor vrouwen’, 17 juni 2019.

[3]NU.nl, ‘TU Eindhoven stelt wetenschappelijke vacatures alleen open voor vrouwen’, 18 juni 2019.

[4]Eindhoven University of Technology, ‘Vacatures wetenschappelijke staf TU/e voorlopig alleen voor vrouwen’, 17 juni 2019.

[5]Eindhoven University of Technology, ‘Vacatures wetenschappelijke staf TU/e voorlopig alleen voor vrouwen’, 17 juni 2019.

[6]Ellen de Bruin, NRC: ‘Tu Eindhoven wil alleen nog vrouwen aannemen’, 17 juni 2019.

[7]Eindhoven University of Technology, ‘Vacatures wetenschappelijke staf TU/e voorlopig alleen voor vrouwen’, 17 juni 2019.

[8]Omroep Brabant, ‘TU Eindhoven neemt voorlopig alleen vrouwelijke wetenschappers aan’, 17 juni 2019. 

[9]Frank Baaijens, ‘TU Eindhoven stelt wetenschappelijke vacatures alleen open voor vrouwen’, 18 juni 2019. 

[10]Ellen de Bruin, NRC: ‘Tu Eindhoven wil alleen nog vrouwen aannemen’, 17 juni 2019.

[11]Eindhoven University of Technology, ‘Vacatures wetenschappelijke staf TU/e voorlopig alleen voor vrouwen’, 17 juni 2019.

[12]Ellen de Bruin, NRC: ‘Tu Eindhoven wil alleen nog vrouwen aannemen’, 17 juni 2019.


Discussie