Legaal aan de MDMA

Wat zijn de voor- en nadelen van legalisatie van harddrugs?

Door: Felice Busropan

Binnenkort een pilletje XTC legaal halen bij de lokale dealer? Als het aan de politieke partij D66 ligt wel.[1] Er zal altijd een vraag naar drugs zijn en waar vraag is, is aanbod. Daarom zullen volgens D66 meer drugswetten, meer handhaving en meer repressie niet helpen. D66 stelt dat drugs niet verboden moet worden, maar gelegaliseerd moet worden. Wat zijn de voor- en nadelen van het legaliseren van de harddrugs? 

Het huidige drugsbeleid

Allereerst: hoe werkt het huidige drugsbeleid in Nederland? Al jaren staat Amsterdam internationaal bekend als de cannabis-hoofdstad.[2] In één van de 166 coffeeshops kunnen mensen gedoogd alle soorten wiet halen.[3] Hoe is dit mogelijk? Dit heeft te maken met het onderscheid tussen de soorten drugs. De Nederlandse wet maakt namelijk een onderscheid tussen soft- en harddrugs. Harddrugs hebben grote risico’s voor de gezondheid en staan op lijst I van de Opiumwet. Daartegenover staan softdrugs met geringere risico’s voor de gezondheid. Deze staan op lijst II van de Opiumwet. Doordat het kopen van softdrugs in Nederland wordt gedoogd, mogen burgers vanaf 18 jaar maximaal 5 gram softdrugs per dag bezitten.[4]

Bestrijding criminaliteit

De discussie rond legalisatie van harddrugs kent veel voor- en tegenargumenten. Om het overzichtelijk te houden, behandelt deze bijdrage de voor- en tegenargumenten per onderwerp.

Kan de overheid het beste drugscriminaliteit bestrijden door het te legaliseren of door het te verbieden? Voorstanders stellen dat legalisering ervoor zorgt dat de handel in drugs niet langer aantrekkelijk is voor criminelen. Door legalisatie kunnen criminelen niet meer onder de marktprijs van softdrugs zitten. Hierdoor zijn de productie en handel van harddrugs niet langer lucratief. Daarnaast komt er door de legalisering capaciteit vrij bij politie en justitie, die vervolgens kan worden ingezet voor andere criminaliteit.[5] Bovendien kost bestrijding van drugscriminaliteit de maatschappij veel geld. Zo bedroegen de totale uitgaven van justitie aan bestrijding van Opiumwetdelicten 474 miljoen euro in 2019.[6]

Echter, tegenstanders stellen dat door legalisering de criminaliteit zich zal verplaatsen naar andere gebieden.[7] Daarnaast zou Nederland het gevaar lopen een legaal doorvoerland te worden, wanneer Nederland alleen harddrugs legaliseert en de landen om haar heen niet.[8] Georganiseerde criminaliteit wordt dan makkelijker in Nederland. Daarbij is Nederland momenteel marktleider van de verkoop van XTC en aanverwante drugs. Ruim 99% van alle in Nederland geproduceerde drugs is bestemd voor het buitenland.[9] Dit betekent dat alsnog 99% van de drugs illegaal geëxporteerd zou worden, wanneer harddrugs gelegaliseerd worden. Internationale samenwerking is dus vereist om een effectieve legalisatie van harddrugs te bereiken.

Gezondheid

Voorstanders stellen dat de overheid aspecten, zoals de productie en het gebruik van harddrugs kan verbeteren door het legaliseren van de drugs. Hierdoor kunnen kwaliteitseisen aan harddrugs worden gesteld, waardoor slechte of verontreinigde drugs kunnen worden voorkomen. Daarnaast kan er door legalisatie van harddrugs een leeftijdsgrens worden opgelegd voor de verkoop. Ook kunnen voorlichtingen van de gevolgen van harddrugs verplicht worden gesteld. Daarbij biedt legalisatie ook mogelijkheden voor accijnsheffing. Hierdoor kunnen harddrugs minder aantrekkelijk worden voor consumenten, door hogere prijzen dan voorheen. [10] 

Volgens tegenstanders zou legalisering een signaal van goedkeuring afgeven aan drugsgebruikers. Hierdoor zou men makkelijker besluiten harddrugs te gaan gebruiken dan voorheen.[11] Daarnaast moet men er rekening mee houden dat niet alle harddrugs even verslavend zijn. Zo heeft coke een meer verslavende werking dan MDMA. Hierom moet er per drug gekeken worden wat het best passende beleid is.[12]

Drugsafval

Regelmatig is drugsafval in het nieuws.[13] Drugsafval heeft enorme negatieve gevolgen voor het milieu. Daarnaast komen bij het opruimen van drugsafval ook veel kosten kijken. Zo meldde NOS dat het opruimen van drugsafval al snel kan oplopen tot 10.000 euro per dumping. Indien er sprake is van grondsanering, kan dit bedrag zelfs verdubbelen. Men maakt onderscheid tussen het lozen en dumpen van drugsafval. Zo is dumpen het zichtbaar achterlaten van drugsvaten. Lozen daarentegen is het niet zichtbaar achterlaten van drugsafval in bijvoorbeeld riool- en grondwater. De afgelopen jaren was er een stijgende lijn in het aantal dumplocaties, met Noord-Brabant als koploper in 2020.[14] Hoewel het lozen van drugsafval minder risicovol is voor criminelen, brengt dit wel meer risico’s met zich mee voor het milieu dan het dumpen van drugsafval.[15]  Voorstanders stellen dat er regels bij legalisering gesteld kunnen worden om dumping en lozing van drugsafval tegen te gaan. Via deze regels zouden harddrugsproducenten verplicht worden gevaarlijke afvalstoffen te verwijderen. Dit gebeurt momenteel ook in de medicijnenindustrie.[16]

Verkiezingen

Met de verkiezingen in zicht is het interessant om in kaart te brengen wat verschillende politieke partijen van de legalisatie van soft- en harddrugs vinden. Deze bijdrage beschrijft het gewenste drugsbeleid van de zes grootste partijen volgens de meest recente peilingen.[17] Als eerste de grootste partij tot nu toe: de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (hierna: VVD). De liberalen wil af van het huidige gedoogbeleid. Zij willen met een harde, creatieve en succesvolle aanpak softdrugs legaliseren. Verder meldt het verkiezingsprogramma van de VVD niets over de plannen voor harddrugs. [18] Als tweede in de peilingen staat de Partij voor de Vrijheid (hierna: PVV), maar deze partij heeft geen duidelijke punten ten aanzien van het drugsbeleid. Daarna volgt het Christen-Democratisch Appèl (hierna:CDA) in de peilingen. De Christen-Democraten zijn tegen de legalisering van zowel hard- als softdrugs. Het CDA stelt dat er een einde moet komen aan de romantisering en normalisering van drugs en drugsgebruik. Daarnaast willen zij jongeren beter informeren over de gevaren van drugsgebruik.[19] Hierna volgt Democraten 66 (hierna: D66) in de peilingen. D66 is een groot voorstander van de legalisering van harddrugs.[20] De democraten probeerde aan het begin van dit jaar al een open discussie te starten over de legalisatie van harddrugs door middel van een manifest. D66 wil meer onderzoek doen naar de medische en therapeutische effecten van drugs. Daarnaast wil de partij een staatscommissie instellen om het drugsbeleid te hervormen. Na D66 volgt Groenlinks in de peilingen. De progressief-linkse groepering is voor de legalisering van softdrugs en van harddrugs, zoals paddo’s en XTC. Daarnaast wil Groenlinks het mogelijk maken dat men drugs kan testen op grootschalige evenementen, zoals technofeesten.[21] Als laatste de Socialistische Partij (hierna: SP). De SP wil softdrugs volledig legaliseren, maar vindt dat harddrugs strafbaar moeten blijven. De socialisten stellen dat aan de legalisering van softdrugs grote voordelen zitten. Ook stelt zij dat er eisen en beperkingen aan softdrugs gesteld kunnen worden. Bovendien benadrukt de SP het belang van voorlichting over de schadelijke gevolgen van het gebruik van harddrugs. [22]

Is legalisatie realistisch?

Of we binnenkort legaal een pilletje XTC kunnen halen, is nog maar de vraag. Door legalisering wordt volgens voorstanders dus drugshandel minder aantrekkelijk voor criminelen. Daarnaast komt er meer capaciteit vrij bij politie en justitie. Echter, deze criminaliteit zou zich gaan verplaatsen volgens tegenstanders. Ook loopt Nederland het risico een legaal doorvoerland te worden als de landen om haar heen harddrugs niet legaliseren. Daarbij zal 99% van de harddrugs die in Nederland zijn gemaakt, alsnog naar het buitenland worden geëxporteerd. Ook stellen voorstanders dat door legalisatie kwaliteitseisen aan harddrugs kan worden gesteld. Bovendien kan de overheid bij legalisatie belasting heffen over de drugs. Hierdoor worden de prijzen van harddrugs hoger, en dus niet meer aantrekkelijk. Daarentegen kan de legalisatie van harddrugs volgens tegenstanders een teken van goedkeuring aan gebruikers geven. Toch kan door legalisatie drugsafval worden verminderd. De discussie rond de legalisatie van harddrugs begint maar net, en zal met het nieuwe kabinet alleen maar meer opbloeien. Er is zowel nationaal als internationaal nog veel overleg nodig om een effectief drugsbeleid te realiseren. Misschien kunnen we dus over een paar jaar een dat legale XTC pilletje halen op technofeesten?

 

 


[1] ‘Drugs? Meer repressie lost niks op’ D66 www.d66.nl/standpunten/drugs-meer-repressie-lost-niks-op/

[2] ‘Amsterdam wil nieuw imago bij toeristen, zónder wiet’ NPO Radio 1 10 januari 2021 www.nporadio1.nl/binnenland/amsterdam-wil-nieuw-imago-bij-toeristen-zonder-wiet .

[3] ‘Amsterdam wil buitenlandse toeristen weren uit coffeeshops’ NOS 8 januari 2021.

[5] J. Smiers ‘Het legaliseren van drugs maakt capaciteit politie vrij voor andere misstanden’ Het Parool 13 augustus 2020.

[6] Kamerstukken II 20-21 3179642 (Kamerbrief).

[7] ‘Waarom het wel/geen goed plan is om xtc te legaliseren’ RTL Nieuws 12 oktober 2018 www.rtlnieuws.nl .

[8] ‘Drugs legaal maken een goed idee? Deskundigen zien ook bezwaren’ NOS 20 januari 2020.

[9] ‘Zo werd Nederland het grootste xtc-land’ NPO Radio 1 9 februari 2021 www.nporadio1.nl .

[10] ‘Wat zijn argumenten voor en tegen legalisering?’ Jellinek www.jellinek.nl/vraag-antwoord/wat-zijn-argumenten-voor-en-tegen-legalisering .

[11] ‘Wat zijn argumenten voor en tegen legalisering?’ Jellinek www.jellinek.nl/vraag-antwoord/wat-zijn-argumenten-voor-en-tegen-legalisering .

[12] J. Witteman ‘Onderzoeker: cocaïne legaliseren opent nieuwe doos van Pandora’ de Volkskrant 24 januari 2020.

[13] ‘Drugsafval gedumpt in Voorthuizen, vierde keer in korte tijd’ NOS 19 februari 2021.

[14] ‘Flink meer drugslabs ontdekt’ Politie 23 september 2020 www.politie.nl/nieuws/2020/september/23/flink-meer-drugslabs-ontdekt .

[15] B. Schinkel en N. Felix ‘Zo wordt drugsafval gedumpt, duizenden euro's schade en mais met mdma-resten’ NOS 19 juli 2018.

[16] ‘Wat zijn argumenten voor en tegen legalisering?’ Jellinek www.jellinek.nl/vraag-antwoord/wat-zijn-argumenten-voor-en-tegen-legalisering .

[17] ‘Peilingwijzer: fragmentatie ongekend met vijftien partijen die kans maken op zetel’ NOS 3 maart 2021.

[20] ‘Drugs? Meer repressie lost niks op’ D66 www.d66.nl/standpunten/drugs-meer-repressie-lost-niks-op .

[22] ‘Drugs: Het legaliseren van softdrugs’ SP www.sp.nl/standpunt/drugs .