Verkiezingskoorts

Uitleg over de verkiezingsprograma's van kleine partjien

Door: Sydney Edenburg

17 maart is het dan zover: de Tweede Kamerverkiezingen. Burgers worden opgeroepen te stemmen, maar op wie en op welke partij? Dit jaar zijn er in totaal 37 deelnemende partijen, waardoor de burger veel keuze heeft en er daarnaast veel mogelijkheden zijn voor en met kleine partijen.[1] Alle partijen vechten voor uw stem, maar dit voorjaar gaat dat wel anders dan normaal. In plaats van folders in de brievenbus en toespraken in het centrum, moeten de partijen de kiezers bereiken via een digitale weg.[2] Vooral de grote partijen gaat dit betrekkelijk goed af, mede door hun grote bereik en de mogelijkheid om mee te doen aan debatten en interviews. Echter, voor de kleine partijen is dit een lastigere opgave. Dit artikel schijnt licht op de partijen die wel wat hulp kunnen gebruiken bij hun verkiezingscampagne. In deze bijdrage leest u de achtergrond en standpunten van een vijftal kleinere partijen die deze Tweede Kamerverkiezingen verkiesbaar staan.

  1. De Feestpartij

Een belastingvrije gift van tienduizend euro voor iedere Nederlander en gratis openbaar vervoer, studeren, vakanties. Dat klinkt als muziek in de oren en dat is precies waar de Feestpartij voor staat. Deze partij kent een lange geschiedenis, gekenmerkt door vallen en opstaan. Lijsttrekker Johan Vlemmix deed voor het eerst mee aan de Tweede Kamerverkiezingen in 2002 met de Partij van de Toekomst. Na verkiezing op verkiezing geen zetels te behalen, werd de partij in 2006 opgeheven. Ook een doorstart in 2010 was tevergeefs. Na de oprichting van een nieuwe partij, de Feestpartij, verloopt het dit jaar nog steeds rommelig. Door te veel misverstanden binnen de organisatie wilde Johan Vlemmix ‘het feest’ afblazen. Echter, de Kiesraad had de partij al goedgekeurd, waardoor het te laat was om zich terug te trekken. Hierdoor bestaat de kieslijst uit slechts één lid, namelijk Vlemmix zelf.[3]

De Feestpartij zet zich met name in voor ondernemers in de entertainment- en horecasector. Andere punten van haar verkiezingsprogramma zijn: een verkiezingsloterij, waarin eenieder die gestemd heeft een lot krijgt; een feestdag toegewijd aan corona en een boerderij waar je asieldieren kan knuffelen.[4] De standpunten zijn duidelijk gericht op het leuker maken van het leven; het hoofddoel van de Feestpartij. Echter, ideeën over wonen, infrastructuur, klimaat en verduurzaming ontbreken, evenals concrete plannen over hoe de partij haar standpunten wil bereiken. Genoeg feestelijke initiatieven dus, maar zal de Feestpartij een zetel krijgen in de Tweede Kamer?

  1. JA 21

Na het schandaal binnen Forum voor Democratie (hierna: FvD) valt de partij uiteen. Belangrijke partijleden stappen op en zelfs lijsttrekker Thierry Baudet stapt voor even uit de partij.[5] Twee prominente ex-FvD’ers, Joost Eerdmans en Annabel Nanninga, richten zelf een partij op: JA21. Hoewel JA21 een eigen geluid zegt te hebben, lijkt haar verkiezingsprogramma verdacht veel op dat van de FvD. JA21 borduurt namelijk voort op de kernpunten waarmee FvD ooit begon. De kersverse partij identificeert zichzelf als liberaal-conservatief, een rechts geluid dus. JA21 zegt tegenstand te willen bieden aan de gedwongen samenwerking met linkse partijen binnen het kabinet. Ze wil het gat op rechts opvullen.[6] Bovendien bestaat al jaren de behoefte aan een streng immigratiebeleid, ondersteuning voor ondernemers, een minder prominente Europese Unie (hierna: EU) en behoud van de Nederlandse geschiedenis en cultuur, aldus JA21. Andere standpunten zijn het herinvoeren van grenscontroles om terrorisme te bestrijden, het stoppen met de CO2-maatregelen en een strengere procedure voor het aanstellen van rechters.[7] JA21 lijkt goed te bevallen onder het volk. De peilingen voorspellen dat de partij zo’n twee zetels zal bemachtigen.[8]

  1. Volt

Een andere nieuwkomer op het politieke speelveld is Volt. Waar JA21 de invloed van de EU op Nederland wil terugdringen, wil Volt juist meer invloed vanuit Europa. ‘Toekomst made in Europe’ is niet voor niets de slogan van Volt. Deze partij focust zich op de samenwerking en solidariteit tussen de landen van de EU en stelt zich dan ook verkiesbaar in de andere landen in Europa met een gelijk programma. Lijsttrekker Laurens Dassen benadrukt het belang van samenwerking binnen de EU om problemen omtrent het klimaat, migratie en sociale ongelijkheid op te lossen. Immers, grensoverschrijdende problemen vergen een grensoverschrijdende aanpak. De politiek is dus toe aan een nieuw geluid; een nieuwe generatie met nieuwe energie. Daar heeft de partij dan ook haar naam aan te danken. Volt pakt het groots aan: een heel nieuw economisch systeem waarbij hergebruik centraal staat; het aanscherpen van de Green Deal en het invoeren van suikertaks op suikerhoudende producten zijn nog maar een handvol van de ideeën.[9] Opmerkelijk is de aanhang voor deze nieuwe partij. Waar andere partijen zoals FvD [10] en Partij voor de Vrijheid[11] minder invloed vanuit de EU willen en soms zelfs van een nexit spreken, stelt Volt de EU juist centraal. Deze  tegenstrijdige partij doet het vooralsnog goed in de peilingen. Naar verwachting zal een tweetal zetels worden bemachtigd. [12]

  1. Code Oranje

‘Op weg naar een nieuwe democratie’, luidt de slogan van Code Oranje. Deze partij, onder leiding van lijsttrekker Richard de Mos, wil het woord burgerparticipatie naar een ander level brengen en de democratie hervormen. Het is dan ook geen toeval dat Code Oranje geen verkiezingsprogramma heeft. De partij stelde slechts een aantal agendapunten op, omdat de uitgewerkte standpunten nog nader te bepalen zijn. Als het aan Code Oranje ligt, gebeurt dit vooral met inspraak van de burger. De partij wil geheel in samenwerking met het volk, onder andere door bindende referenda en burgertoppen, de samenleving inrichten.[13] Dus, geen regels opleggen van bovenaf, maar samen met de burgers om de tekentafel. Code Oranje wil dat de burger meebeslist door middel van een burgerjury en een gekozen burgemeester.  Andere agendapunten van de partij zijn het aanpakken van het personeelstekort in de zorg, het onderwijs en het verlagen van het eigen risico. Hoewel Code Oranje in wezen een partij is, spreekt de lijsttrekker liever van een beweging. Een beweging die laat zien dat het allemaal anders kan en waarbij er geen sprake is van een overkoepelende partij die alles bepaalt. Tevens maakt Code Oranje zich hard voor het beperken van immigratie en het behouden van de Nederlandse tradities, maar dat volgt logischerwijs al uit de naam van de partij.[14]

  1. BIJ1

Geheel aan de andere kant van het spectrum staat BIJ1. Deze partij wil juist minder van de Nederlandse cultuur en traditie en wil meer van de buitenlandse. Na de naamswijziging in 2017 gaat voormalig Artikel 1, onder leiding van Sylvana Simons, nu verder als BIJ1. De partij, die bij de vorige verkiezingen geen zetels wist te bemachtigen, zegt nu wel klaar te zijn om het land te regeren. In vier jaar is de Nederlandse samenleving veel veranderd. Juist nu is er veel belangstelling voor de ongelijkheid tussen bevolkingsgroepen, rassen, seksen en mensen met een andere geaardheid. Van al deze ongelijkheden heeft BIJ1 schoon genoeg en roept daarom op tot verandering. Hoewel BIJ1 antiracisme en gelijkwaardigheid centraal stelt, wordt dit onder een groot deel van de bevolking niet gezien als voornaamste aandachtspunt in de politiek. Immers, bij vorige verkiezingscampagnes had de partij te maken met veel weerstand. Door haar radicale toon en uitgesproken karakter valt Simons niet altijd even goed bij conservatieve Nederlanders.[15] Naast haar omstreden ideeën, heeft BIJ1 ook standpunten op het gebied van economie, zorg en onderwijs. Zo zet de partij zich in voor een hoger minimumloon, een publiek zorgfonds zonder eigen risico en het afschaffen van collegegeld voor studenten.[16] Opvallend bij deze partij zijn de kleuren in het logo. De meeste partijen kiezen een kleur die representatief is voor hun standpunten. Zo benadrukt de Socialistische Partij de kleur rood, rood staat immers voor het socialisme.[17] BIJ1 kiest bewust niet voor één kleur, maar een kleurenpalet om de diversiteit te benadrukken.

Van radicaal rechts tot radicaal gelijkwaardig, de politieke partijen hebben zo allemaal hun charme. Voor een leuker en vooral goedkoper leven moet u bij de Feestpartij zijn. Voor een liberaal-conservatief geluid is JA21 het juiste antwoord. Indien u de EU voorop stelt, kunt u het best een kijkje nemen bij het verkiezingsprogramma van Volt. Bij Code Oranje kiest u voor meer inspraak van de burgers en een hervormde democratie. Tenslotte is BIJ1 wat voor u, indien u het bestrijden van ongelijkwaardigheid in de samenleving cruciaal acht. Weet u na het lezen van dit artikel nog steeds niet welk vakje u de 17e moet inkleuren? Neem dan een kijkje bij de verkiezingsprogramma’s van de andere 32 deelnemende partijen.

 


[1] ‘37 partijen doen mee aan verkiezingen: 'Zo doen we dat in Nederland'’, nporadio1.nl 5 februari 2021.

[2] ‘Campagne voeren in coronatijd: politieke partijen smijten met geld voor clicks en views’, ad.nl 25 februari 2021.

[3] ‘Partij van de toekomst’, pvdt.nl.

[4] ‘Zie hier onze initiatieven voor een feestelijke toekomst’, defeestpartij.nl.

[5] ‘Baudet stapt onder druk op als lijsttrekker Forum voor Democratie’, volkskrant.nl 23 november 2020.

[6] ‘'Ruimte voor nieuwe partijen in rechts-populistische hoek'’, nos.nl 10 februari 2021.

[7] ‘Grondbeginselen en standpunten’, ja21.nl.

[8] ‘peilingwijzer’, peilingwijzer.tomlouwerse.nl 3 maart 2021.

[9] ‘Standpunten’, voltnederland.org.

[10] ‘Standpunten’, fvd.nl.

[11] ‘Verkiezingsprogramma’, pvv.nl.

[12] ‘peilingwijzer’, peilingwijzer.tomlouwerse.nl 3 maart 2021.

[13] ‘Richard de Mos en zijn advocaat Peter Plasman willen de Tweede Kamer in’, volkskrant.nl 26 september 2020.

[14] ‘Agenda’, wijzijncodeoranje.nl.

[15] ‘Demon or Diva: Sylvana Simons in strijdbare nuances’, hetparool.nl 16 november 2018.

[16] ‘Standpunten’, bij1.org.

[17] ‘Waarom verbinden we partijen aan kleuren?’, radio1.be 15 mei 2019.